Thuế Dịch Vụ Xuyên Biên Giới: Netflix, Google và Thách Thức

Thương mại điện tử xuyên biên giới đang bùng nổ. Tuy nhiên, điều này cũng đặt ra những thách thức lớn về thuế. Các dịch vụ như Netflix hay Google hoạt động tại Việt Nam nhưng việc thu thuế gặp nhiều khó khăn. Bài viết này sẽ đi sâu vào các vấn đề thuế liên quan đến dịch vụ xuyên biên giới, đặc biệt là “thuế Google” hay “thuế Netflix”.

Sự Bùng Nổ Của Thương Mại Điện Tử Xuyên Biên Giới

Hội nhập kinh tế quốc tế và sự phát triển vượt bậc của công nghệ số đã thúc đẩy thương mại điện tử xuyên biên giới phát triển mạnh mẽ. Các nền kinh tế ngày càng đan xen và phụ thuộc lẫn nhau. Điều này tạo ra nhiều cơ hội cho doanh nghiệp mở rộng thị trường. Đồng thời, nó cũng mang đến những thách thức mới cho hệ thống thuế của các quốc gia.

Thương mại điện tử (TMĐT) xuyên biên giới không còn xa lạ. Nó vượt ra khỏi phạm vi quốc gia và mang tính toàn cầu. Doanh nghiệp có thể tiếp cận chuỗi cung ứng toàn cầu. Họ cũng có thể tìm kiếm mô hình kinh doanh linh hoạt hơn. Theo UNCTAD, doanh số TMĐT toàn cầu năm 2019 đã đạt 26,7 nghìn tỷ USD. Con số này chiếm khoảng 30% GDP toàn cầu.

Đặc biệt, đại dịch COVID-19 càng làm gia tăng sự phổ biến của TMĐT xuyên biên giới. Năm 2020, 58% người tiêu dùng chọn mua sắm trực tuyến. Con số này tăng 12% so với trước đó. Điều này cho thấy tiềm năng to lớn của thị trường này.

Thách Thức Thuế Đối Với Dịch Vụ Xuyên Biên Giới

Việc thu thuế đối với các dịch vụ xuyên biên giới gặp nhiều khó khăn. Lý do chính là sự thiếu vắng “cơ sở thường trú” tại Việt Nam của các nhà cung cấp dịch vụ này. Họ hoạt động trực tuyến, không có văn phòng vật lý hay nhân viên tại đây. Tuy nhiên, họ vẫn tạo ra doanh thu đáng kể từ người dùng Việt Nam.

Một số chuyên gia cho rằng các nền tảng như Steam hay Netflix hoạt động tại Việt Nam mà không đóng thuế. Điều này là do họ không có cơ sở thường trú. Tuy nhiên, quy định pháp luật Việt Nam đã có từ năm 2014 về việc đánh thuế đối với các nền tảng xuyên biên giới. Theo đó, các tổ chức nước ngoài kinh doanh tại Việt Nam mà không có cơ sở thường trú vẫn phải chịu thuế nhà thầu. Khoản thuế này bao gồm thuế giá trị gia tăng (VAT) và thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN).

Nguồn thu từ TMĐT tại Việt Nam ngày càng tăng. Cụ thể, trong 11 tháng đầu năm 2024, tổng thu thuế từ TMĐT đạt khoảng 108 nghìn tỷ đồng (tương đương 4,25 tỷ USD). Con số này tăng 22% so với cùng kỳ năm 2023. Điều này cho thấy tiềm năng thu thuế từ lĩnh vực này là rất lớn.

Các Nền Tảng Lớn và Nghĩa Vụ Thuế

Các ông lớn công nghệ như Google, Meta, Netflix và TikTok đã bắt đầu đăng ký, khai báo và nộp thuế tại Việt Nam. Tính đến cuối tháng 11 năm 2024, có 116 nhà cung cấp dịch vụ nước ngoài đã thực hiện nghĩa vụ này. Tổng số thuế đóng góp từ các nhà cung cấp nước ngoài này lên tới 19,7 nghìn tỷ đồng.

Cụ thể, việc khai thuế trực tiếp qua cổng điện tử đạt 8,68 nghìn tỷ đồng trong năm nay. Con số này tăng 26% so với cùng kỳ năm trước. Điều này cho thấy các nỗ lực quản lý thuế của cơ quan chức năng đang dần có hiệu quả.

Tuy nhiên, việc quản lý và thu thuế từ các nền tảng xuyên biên giới vẫn còn nhiều thách thức. Đặc biệt là với các cá nhân kinh doanh trên các nền tảng số. Do đó, cơ quan thuế sẽ tiếp tục tăng cường quản lý. Họ sẽ triển khai cổng thông tin điện tử cho cá nhân kinh doanh TMĐT. Bên cạnh đó, việc rà soát tuân thủ pháp luật thuế của các nhà cung cấp dịch vụ nước ngoài cũng sẽ được đẩy mạnh.

“Thuế Google” và “Thuế Netflix”: Bản Chất Là Gì?

“Thuế Google” hay “thuế Netflix” là cách gọi phổ biến cho các loại thuế áp dụng đối với các dịch vụ kỹ thuật số xuyên biên giới. Các dịch vụ này bao gồm quảng cáo trực tuyến, nền tảng truyền thông, phần mềm, trò chơi điện tử, và các dịch vụ nội dung số khác.

Về bản chất, đây không phải là một loại thuế mới hoàn toàn. Thay vào đó, nó là việc áp dụng các quy định thuế hiện hành đối với các hoạt động kinh doanh mới. Các quy định này bao gồm thuế giá trị gia tăng (VAT), thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN), và thuế thu nhập cá nhân (TNCN).

Ví dụ, các trò chơi trên Steam được coi là sản phẩm nội dung số. Trước đây, có quan điểm cho rằng phần mềm chịu thuế VAT 0%. Tuy nhiên, theo quy định, các trò chơi này có thể chịu thuế VAT 10%. Việc xác định đúng bản chất của dịch vụ và áp dụng thuế phù hợp là rất quan trọng.

Cơ Sở Pháp Lý và Cách Thức Đánh Thuế

Tại Việt Nam, cơ sở pháp lý cho việc đánh thuế các dịch vụ xuyên biên giới bao gồm các văn bản quy phạm pháp luật như:

• Thông tư số 103/2014/TT-BTC hướng dẫn về thuế nhà thầu.
• Nghị định số 71/2007/NĐ-CP hướng dẫn Luật Công nghệ thông tin.
• Nghị định số 72/2013/NĐ-CP về quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet và thông tin điện tử trên Internet.

Theo Thông tư 103/2014/TT-BTC, các tổ chức nước ngoài không có cơ sở thường trú tại Việt Nam nhưng có thu nhập phát sinh tại Việt Nam sẽ phải chịu thuế nhà thầu. Khoản thuế này bao gồm VAT và TNDN. Tỷ lệ thuế suất cụ thể sẽ tùy thuộc vào từng loại dịch vụ.

Đối với các dịch vụ kỹ thuật số, việc xác định doanh thu chịu thuế và áp dụng thuế suất phù hợp là một thách thức. Ví dụ, Netflix cung cấp dịch vụ xem phim trực tuyến. Doanh thu từ người dùng Việt Nam cần được xác định và đánh thuế.

Hơn nữa, với sự phát triển của các nền tảng số, việc quản lý thuế đối với các cá nhân kinh doanh nhỏ lẻ cũng cần được chú trọng. Cơ quan thuế đang nỗ lực để thu thập dữ liệu và kiểm tra. Điều này nhằm đảm bảo tuân thủ pháp luật thuế.

Các Thách Thức Cụ Thể

Một trong những thách thức lớn nhất là việc xác định “cơ sở thường trú”. Các công ty nước ngoài thường lập luận rằng họ không có văn phòng hay nhân viên tại Việt Nam, do đó không có cơ sở thường trú. Tuy nhiên, cách giải thích này có thể không còn phù hợp trong bối cảnh kinh doanh số hiện nay.

Ngoài ra, việc thu thập dữ liệu về doanh thu của các nền tảng này cũng gặp khó khăn. Các công ty có thể che giấu hoặc báo cáo sai lệch doanh thu. Do đó, cơ quan thuế cần có các công cụ và biện pháp mạnh mẽ hơn để giám sát.

Mặt khác, việc áp dụng các hiệp định tránh đánh thuế hai lần cũng cần được xem xét cẩn thận. Mục tiêu là đảm bảo công bằng và tránh tình trạng doanh nghiệp bị đánh thuế hai lần ở cả hai quốc gia. Bạn có thể tìm hiểu thêm về Hiệp Định Tránh Đánh Thuế Hai Lần để hiểu rõ hơn về vấn đề này.

Giải Pháp và Hướng Đi Tương Lai

Để giải quyết các thách thức này, Việt Nam và nhiều quốc gia khác đang xem xét và áp dụng các giải pháp. Một trong những giải pháp là xây dựng các quy định thuế rõ ràng hơn cho nền kinh tế số. Điều này bao gồm việc định nghĩa lại “cơ sở thường trú” trong bối cảnh kỹ thuật số.

Việc hợp tác quốc tế cũng rất quan trọng. Các quốc gia cần phối hợp để chia sẻ thông tin và xây dựng các quy tắc thuế toàn cầu. Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) đang dẫn đầu các nỗ lực này.

Việc triển khai cổng thông tin điện tử để khai báo và nộp thuế cho các nhà cung cấp dịch vụ nước ngoài là một bước đi đúng hướng. Điều này giúp đơn giản hóa thủ tục và tăng cường tính minh bạch. Hơn nữa, việc áp dụng các biện pháp kiểm tra, thanh tra thuế hiệu quả sẽ giúp ngăn chặn tình trạng trốn thuế.

Đối với các doanh nghiệp công nghệ và startup, việc hiểu rõ các quy định thuế là vô cùng quan trọng. Điều này giúp họ tuân thủ pháp luật và tránh các rủi ro không đáng có. Việc tìm kiếm sự tư vấn từ các chuyên gia thuế cũng là một lựa chọn khôn ngoan. Bạn có thể tham khảo thêm về rủi ro cơ sở thường trú trong giao dịch quốc tế để có cái nhìn sâu sắc hơn.

Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ)

Kết Luận

Sự phát triển của thương mại điện tử xuyên biên giới mang lại nhiều lợi ích nhưng cũng đặt ra những thách thức đáng kể về thuế. Việc các nền tảng lớn như Netflix và Google bắt đầu tuân thủ nghĩa vụ thuế tại Việt Nam là một tín hiệu tích cực. Tuy nhiên, các cơ quan quản lý thuế vẫn cần tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý và các biện pháp thực thi. Điều này nhằm đảm bảo nguồn thu ngân sách nhà nước và tạo môi trường kinh doanh công bằng cho tất cả các doanh nghiệp, dù là trong nước hay quốc tế.