Ưu Đãi Thuế Khởi Nghiệp 2026: Cơ Hội Vàng Cho Tech Founders Việt Nam

Năm 2026 đánh dấu một cột mốc quan trọng cho giới công nghệ khởi nghiệp tại Việt Nam. Với sự ra đời của Nghị định 20/2026/NĐ-CP, chính phủ đã chính thức ban hành một khung pháp lý toàn diện, mang đến nhiều ưu đãi thuế hấp dẫn. Những chính sách này không chỉ giúp giảm bớt gánh nặng tài chính mà còn tạo động lực mạnh mẽ cho các startup, doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) phát triển bền vững. Đặc biệt, các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghệ, đổi mới sáng tạo sẽ được hưởng lợi đáng kể.

Tổng Quan Về Nghị Định 20/2026/NĐ-CP

Vào ngày 15 tháng 1 năm 2026, Chính phủ Việt Nam đã công bố Nghị định số 20/2026/NĐ-CP. Đây là một văn bản pháp lý quan trọng, chi tiết hóa và hướng dẫn thi hành các quy định cốt lõi của Nghị quyết 198/2025/QH15. Nghị quyết này tập trung vào các cơ chế và chính sách đặc biệt nhằm thúc đẩy sự phát triển của khu vực kinh tế tư nhân. Mục tiêu chính của Nghị định 20 là khai mở tiềm năng tăng trưởng, giảm áp lực tài chính cho các doanh nghiệp mới thành lập và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế quốc gia.

Cụ thể, Nghị định 20 đã thiết lập một khuôn khổ ưu đãi thuế toàn diện, bao gồm cả Thuế Thu nhập Doanh nghiệp (TNDN) và Thuế Thu nhập Cá nhân (TNCN). Đồng thời, các chính sách ưu đãi này còn được điều chỉnh để hỗ trợ đặc biệt cho các startup, SME, doanh nghiệp đổi mới sáng tạo và nguồn nhân lực liên quan đến các lĩnh vực này.

Ưu Đãi Thuế Thu Nhập Doanh Nghiệp (TNDN)

Các quy định về thuế TNDN trong Nghị định 20/2026/NĐ-CP mang đến những lợi ích thiết thực cho các doanh nghiệp khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo.

1. Miễn Thuế TNDN Cho Doanh Nghiệp Vừa và Nhỏ (SME) Mới Thành Lập

Các doanh nghiệp SME đăng ký kinh doanh lần đầu sẽ được hưởng ưu đãi miễn thuế TNDN trong vòng 3 năm. Thời gian miễn thuế này được tính liên tục kể từ ngày cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp đầu tiên. Điều này có nghĩa là dù doanh thu hoặc lợi nhuận phát sinh khi nào, thời gian miễn thuế vẫn bắt đầu tính từ ngày đăng ký.

Quan trọng hơn, những ưu đãi này có hiệu lực hồi tố từ năm tính thuế 2025. Do đó, các công ty đã thành lập trước ngày 17 tháng 5 năm 2025 (ngày có hiệu lực của Nghị quyết 198) nhưng vẫn nằm trong 3 năm đầu hoạt động có thể tiếp tục nhận ưu đãi cho thời gian còn lại. Điều này giúp đảm bảo sự ổn định và nhất quán về chính sách cho các doanh nghiệp. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng ưu đãi này không áp dụng cho các doanh nghiệp mới được thành lập thông qua các hình thức như sáp nhập, hợp nhất, chia tách hay chuyển đổi loại hình doanh nghiệp.

Ngoài ra, còn có các quy định chống lợi dụng chính sách. Cụ thể, các doanh nghiệp được thành lập từ việc hợp nhất, chia tách, tách doanh nghiệp, chuyển đổi quyền sở hữu hoặc chuyển đổi loại hình doanh nghiệp sẽ không đủ điều kiện nhận ưu đãi này. Cần cẩn trọng với các quy định liên quan đến người đại diện pháp luật, người góp vốn và các cổ đông sáng lập để đảm bảo có thể tiếp cận các ưu đãi này một cách hợp pháp. Những điều khoản này nhằm ngăn chặn việc tạo ra nhiều pháp nhân nhằm trục lợi thuế.

Để đủ điều kiện phân loại là SME, doanh nghiệp cần đáp ứng các tiêu chí về số lượng nhân viên, doanh thu hàng năm hoặc vốn, tùy thuộc vào ngành nghề hoạt động. Ví dụ, trong lĩnh vực nông nghiệp, công nghiệp và xây dựng, SME là doanh nghiệp có dưới 200 nhân viên hoặc doanh thu dưới 200 tỷ đồng/năm hoặc tổng tài sản dưới 100 tỷ đồng/năm. Đối với các ngành thương mại và dịch vụ, ngưỡng này lần lượt là dưới 100 nhân viên hoặc doanh thu dưới 300 tỷ đồng/năm hoặc tổng tài sản dưới 100 tỷ đồng/năm.

2. Ưu Đãi Đặc Biệt Cho Startup Đổi Mới Sáng Tạo và Tổ Chức Hỗ Trợ

Các startup hoạt động dựa trên mô hình kinh doanh đổi mới sáng tạo, sử dụng công nghệ, sở hữu trí tuệ hoặc các tổ chức hỗ trợ startup sẽ được hưởng các ưu đãi thuế TNDN rất hấp dẫn. Cụ thể, họ được miễn thuế TNDN trong 2 năm đầu tiên có thu nhập chịu thuế (lợi nhuận chịu thuế). Tiếp theo đó là 4 năm tiếp theo được giảm 50% số thuế TNDN phải nộp cho các hoạt động đủ điều kiện. Thời gian miễn giảm này có thể áp dụng đồng thời với thời gian miễn thuế 3 năm cho doanh nghiệp SME mới thành lập.

Các điều kiện để được hưởng ưu đãi này bao gồm:

• Hoạt động kinh doanh dựa trên mô hình đổi mới sáng tạo, có ứng dụng công nghệ, sở hữu trí tuệ.
• Được công nhận là startup đổi mới sáng tạo theo cả khung pháp lý về SME và khung pháp lý hiện hành về khoa học và đổi mới sáng tạo.
• Thu nhập phát sinh từ các hoạt động đổi mới sáng tạo đủ điều kiện, và các khoản thu nhập khác phải được hạch toán tách biệt.

Các tổ chức trung gian hỗ trợ startup cũng được hưởng lợi. Đây là những tổ chức cung cấp các dịch vụ như ươm tạo, tăng tốc, cố vấn, xúc tiến đầu tư, kết nối mạng lưới hoặc phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

3. Miễn Thuế TNDN Cho Thu Nhập Từ Chuyển Nhượng Vốn, Cổ Phần

Doanh nghiệp có thu nhập từ việc chuyển nhượng cổ phần, vốn góp hoặc quyền mua cổ phần/vốn góp vào các startup đổi mới sáng tạo sẽ được miễn thuế TNDN đối với khoản thu nhập này. Tuy nhiên, ưu đãi này không áp dụng cho việc chuyển nhượng cổ phiếu của các công ty đại chúng, tổ chức niêm yết hoặc đã đăng ký giao dịch theo quy định của pháp luật về chứng khoán.

Ưu Đãi Thuế Thu Nhập Cá Nhân (TNCN)

Nghị định 20/2026/NĐ-CP cũng có những quy định liên quan đến thuế TNCN, đặc biệt là cho các cá nhân làm việc trong các startup và doanh nghiệp đổi mới sáng tạo.

Mặc dù nguồn thông tin chi tiết về ưu đãi thuế TNCN chưa được làm rõ hoàn toàn trong các nguồn tham khảo, tuy nhiên, mục tiêu chung là khuyến khích và giữ chân nhân tài trong các lĩnh vực này. Các chính sách có thể bao gồm việc giảm thuế TNCN hoặc các khoản khấu trừ đặc biệt cho những người làm việc trong các startup đổi mới sáng tạo. Điều này nhằm tạo ra môi trường làm việc hấp dẫn, thu hút và giữ chân các chuyên gia, kỹ sư và nhà khoa học tài năng.

Việc hiểu rõ các quy định về thuế TNCN có thể giúp các nhà sáng lập và nhân viên tối ưu hóa thu nhập cá nhân. Tìm hiểu thêm về các thay đổi ngưỡng thuế TNCN có thể hữu ích cho các cá nhân.

Các Yếu Tố Cần Lưu Ý Khi Áp Dụng Ưu Đãi Thuế

Để đảm bảo việc hưởng ưu đãi thuế diễn ra suôn sẻ và đúng quy định, các nhà sáng lập cần chú ý đến một số điểm quan trọng.

1. Kê Khai và Hạch Toán Tách Biệt

Thu nhập từ các hoạt động đủ điều kiện hưởng ưu đãi thuế phải được hạch toán riêng biệt với các hoạt động sản xuất kinh doanh khác không thuộc diện ưu đãi. Nếu việc hạch toán riêng biệt gặp khó khăn, doanh nghiệp có thể xác định thu nhập từ hoạt động ưu đãi bằng cách lấy tổng thu nhập chịu thuế nhân với tỷ lệ phần trăm doanh thu hoặc chi phí được trừ của hoạt động ưu đãi so với tổng doanh thu hoặc tổng chi phí được trừ của doanh nghiệp trong kỳ. Điều này đảm bảo tính minh bạch và tuân thủ quy định.

2. Điều Kiện Về Người Đại Diện Pháp Luật và Cổ Đông

Các quy định chống lạm dụng có thể ảnh hưởng đến việc tiếp cận ưu đãi thuế. Cần đặc biệt chú ý đến các quy định liên quan đến người đại diện pháp luật, quyền sở hữu vốn và các mối quan hệ giữa những người sáng lập để tránh vi phạm các điều khoản này.

3. Hiểu Rõ Định Nghĩa Về Startup và SME

Việc hiểu rõ các tiêu chí để được phân loại là SME hoặc startup đổi mới sáng tạo là rất quan trọng. Các định nghĩa này có thể bao gồm các yếu tố về công nghệ, sở hữu trí tuệ, mô hình kinh doanh và sự công nhận từ các cơ quan có thẩm quyền.

Tác Động và Ý Nghĩa Của Nghị Định 20/2026/NĐ-CP

Nghị định 20/2026/NĐ-CP được kỳ vọng sẽ tạo ra một cú hích lớn cho nền kinh tế, đặc biệt là khu vực tư nhân và các doanh nghiệp khởi nghiệp.

• Giảm áp lực chi phí: Các ưu đãi thuế giúp giảm bớt gánh nặng tài chính, cải thiện dòng tiền cho các doanh nghiệp mới. Điều này cho phép họ có thêm nguồn lực để tái đầu tư vào máy móc, thiết bị, nâng cấp công nghệ và đổi mới sản phẩm.
• Thúc đẩy đổi mới sáng tạo: Bằng cách hỗ trợ các startup công nghệ và đổi mới sáng tạo, chính sách này khuyến khích việc phát triển các sản phẩm, dịch vụ có giá trị gia tăng cao, đóng góp vào sự phát triển kinh tế dựa trên khoa học và công nghệ.
• Mở rộng khu vực kinh tế chính thức: Các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và hộ kinh doanh cá thể chuyển đổi sang mô hình doanh nghiệp chính thức sẽ góp phần mở rộng khu vực kinh tế này, hướng tới mục tiêu đạt 2 triệu doanh nghiệp vào năm 2030.
• Tạo môi trường đầu tư hấp dẫn: Những ưu đãi thuế này làm tăng sức hấp dẫn của Việt Nam đối với các nhà đầu tư trong và ngoài nước, đặc biệt là trong các lĩnh vực công nghệ cao và đổi mới sáng tạo.

Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ)

Kết Luận

Nghị định 20/2026/NĐ-CP là một bước tiến quan trọng trong việc hỗ trợ và thúc đẩy sự phát triển của các doanh nghiệp khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo tại Việt Nam. Các ưu đãi thuế TNDN và TNCN được thiết lập không chỉ giúp giảm bớt gánh nặng tài chính mà còn tạo ra một môi trường kinh doanh thuận lợi, khuyến khích đầu tư và phát triển công nghệ. Các nhà sáng lập công nghệ cần nắm vững các quy định này để tận dụng tối đa các cơ hội, từ đó xây dựng nên những doanh nghiệp vững mạnh và đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế đất nước.