Việt Nam đang đẩy mạnh chiến lược phát triển kinh tế dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Để hiện thực hóa mục tiêu này, Chính phủ đã ban hành nhiều chính sách ưu đãi hấp dẫn, đặc biệt là về thuế. Luật về Công nghệ Cao 2025, có hiệu lực từ ngày 1 tháng 7 năm 2026, mang đến những thay đổi quan trọng về ưu đãi thuế cho các hoạt động công nghệ cao và công nghệ chiến lược. Bài viết này sẽ đi sâu vào các quy định mới, giúp các nhà lãnh đạo ngành bán dẫn nắm bắt cơ hội.
Luật Công nghệ Cao 2025: Khung Pháp Lý Mới
Vào ngày 10 tháng 12 năm 2025, Quốc hội khóa 15 đã thông qua Luật số 133/2025/QH15 về Công nghệ Cao. Luật này thay thế Luật Công nghệ Cao 2008 và các sửa đổi bổ sung. Mục tiêu chính là hoàn thiện khung pháp lý, tạo hành lang vững chắc cho sự phát triển của ngành công nghệ cao tại Việt Nam.
Luật mới thể hiện quyết tâm của Việt Nam trong việc đổi mới mô hình tăng trưởng. Do đó, các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghệ cao cần cập nhật những quy định này để tận dụng tối đa các lợi ích.
Định nghĩa về Công nghệ Cao và Sản phẩm Công nghệ Cao
Luật Công nghệ Cao 2025 định nghĩa rõ ràng các thuật ngữ quan trọng. Công nghệ cao được mô tả là công nghệ có hàm lượng nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ lớn. Nó tích hợp các thành tựu khoa học tiên tiến, mang đặc tính đột phá. Hơn nữa, công nghệ cao tạo ra sản phẩm, dịch vụ có chất lượng vượt trội, giá trị gia tăng cao và thân thiện với môi trường.
Sản phẩm công nghệ cao là sản phẩm hoặc dịch vụ được tạo ra từ công nghệ cao. Chúng có chất lượng và tính năng vượt trội, giá trị gia tăng cao và thân thiện với môi trường.
Do đó, việc hiểu rõ các định nghĩa này là bước đầu tiên để xác định liệu doanh nghiệp của bạn có đủ điều kiện hưởng ưu đãi hay không.
Tiêu chí Xác định Công nghệ Ưu tiên Đầu tư và Phát triển
Luật Công nghệ Cao 2025 đã nêu rõ các tiêu chí để xác định công nghệ ưu tiên đầu tư và phát triển. Cụ thể, công nghệ này phải đóng vai trò quan trọng trong việc đạt mục tiêu phát triển quốc gia. Nó còn giúp cải thiện năng suất tổng hợp các yếu tố (TFP), chuyển đổi mô hình tăng trưởng và đảm bảo quốc phòng, an ninh.
Ngoài ra, công nghệ phải phù hợp với định hướng phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của quốc gia. Nó cũng cần phù hợp với điều kiện thực tế của Việt Nam. Đặc biệt, công nghệ phải có khả năng được nghiên cứu, làm chủ, cải tiến hoặc nội địa hóa bởi các tổ chức, cá nhân trong nước. Hoặc, nó có thể là nền tảng hình thành các ngành sản xuất mới, chuỗi giá trị mới, dịch vụ mới có tiềm năng cạnh tranh quốc tế. Nó cũng có thể thu hút đầu tư đi kèm chuyển giao công nghệ, hoặc đóng góp vào phát triển kinh tế – xã hội tại các địa bàn có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn.
Thủ tướng Chính phủ sẽ ban hành và cập nhật danh mục này theo từng giai đoạn phát triển kinh tế – xã hội. Vì vậy, việc theo dõi sát sao các danh mục này là rất quan trọng.
Tiêu chí Khuyến khích Phát triển Sản phẩm Công nghệ Cao
Các sản phẩm công nghệ cao được khuyến khích phát triển cần đáp ứng các tiêu chí sau. Đầu tiên, chúng phải được tạo ra từ một hoặc nhiều công nghệ nằm trong Danh mục công nghệ ưu tiên đầu tư và phát triển. Thứ hai, sản phẩm phải có tỷ lệ giá trị gia tăng cao trong cấu trúc giá trị của sản phẩm. Cuối cùng, sản phẩm phải có khả năng xuất khẩu hoặc thay thế hàng nhập khẩu.
Tương tự như danh mục công nghệ, Thủ tướng Chính phủ sẽ ban hành và cập nhật danh mục sản phẩm này theo tình hình phát triển kinh tế – xã hội. Điều này đảm bảo các ưu đãi luôn bám sát thực tiễn.
Ưu đãi Thuế Thu nhập Doanh nghiệp (TNDN) Cụ thể
Các ưu đãi thuế TNDN tại Việt Nam rất đa dạng, tùy thuộc vào ngành nghề, địa bàn và quy mô dự án. Tuy nhiên, các dự án đầu tư mới hoặc mở rộng thuộc lĩnh vực công nghệ cao, sản xuất sản phẩm ưu tiên phát triển thường nhận được các ưu đãi hấp dẫn.
Các Mức Thuế Ưu Đãi Phổ Biến
Việt Nam áp dụng hai mức thuế TNDN ưu đãi phổ biến:
- 10% trong 15 năm: Áp dụng cho các dự án thuộc danh mục công nghệ cao, nghiên cứu và phát triển công nghệ, sản xuất phần mềm, và các lĩnh vực ưu tiên khác.
- 17% trong 10 năm: Thường áp dụng cho các ngành công nghiệp hỗ trợ, sản xuất sản phẩm phục vụ công nghệ cao hoặc các lĩnh vực sản xuất ưu tiên khác.
Các mức thuế này bắt đầu có hiệu lực kể từ khi doanh nghiệp có doanh thu. Hơn nữa, thời gian ưu đãi có thể được gia hạn. Sau thời gian ưu đãi, thuế suất sẽ quay về mức tiêu chuẩn.
Thời gian Miễn, Giảm Thuế
Các dự án đầu tư vào lĩnh vực công nghệ cao và kinh tế số có thể nhận được các ưu đãi thuế đặc biệt. Cụ thể, các dự án đầu tư mới sẽ được hưởng:
- Miễn thuế 100% trong 4 năm đầu: Kể từ khi có thu nhập chịu thuế.
- Giảm 50% số thuế phải nộp trong 9 năm tiếp theo.
Tổng thời gian ưu đãi này có thể kéo dài đến 13 năm. Các lĩnh vực áp dụng bao gồm công nghệ cao và đổi mới sáng tạo, phát triển công nghệ chiến lược, sản xuất chip bán dẫn, AI, và các sản phẩm/dịch vụ công nghệ số chủ chốt. Ngoài ra, các hoạt động như nghiên cứu, thiết kế, sản xuất, đóng gói và thử nghiệm chip bán dẫn, cũng như xây dựng và vận hành trung tâm dữ liệu AI cũng nằm trong danh sách ưu đãi.
Ngoài ra, các ưu đãi tương tự (10% thuế trong 15 năm, miễn thuế 4 năm, giảm 50% trong 9 năm) cũng áp dụng cho các ngành nghề khác như công nghiệp hỗ trợ, năng lượng sạch, và bảo vệ môi trường. Điều này thể hiện sự cam kết của Việt Nam trong việc thúc đẩy phát triển bền vững.
Các Lĩnh vực Được Ưu Đãi Đặc Biệt
Ngoài các ưu đãi chung, một số lĩnh vực còn được hưởng các chính sách đặc biệt:
- Công nghệ cao và Kinh tế số: Như đã đề cập, các ưu đãi rất hấp dẫn, bao gồm cả thời gian miễn, giảm thuế kéo dài.
- Nông nghiệp công nghệ cao: Các doanh nghiệp trong lĩnh vực này cũng là đối tượng nhận ưu đãi lớn.
- Công nghiệp hỗ trợ: Sản xuất sản phẩm cho ngành dệt may, da giày, điện tử, ô tô đều được hưởng lợi.
- Năng lượng sạch và Bảo vệ môi trường: Sản xuất năng lượng tái tạo, xử lý ô nhiễm, tái chế đều nằm trong danh sách ưu tiên.
- Sản xuất ô tô, máy móc nông nghiệp, thép cao cấp: Mặc dù có mức thuế ưu đãi 17% trong 10 năm với 2 năm miễn và 4 năm giảm 50%, đây vẫn là những ưu đãi đáng kể.
Quy định mới cũng bao gồm một điều khoản cho phép các doanh nghiệp hiện hữu tiếp tục hưởng ưu đãi theo chính sách cũ nếu đáp ứng điều kiện. Điều này đảm bảo sự ổn định cho các nhà đầu tư.
Vai trò của Công nghệ Cao và Bán dẫn tại Việt Nam
Việt Nam đang nỗ lực thu hút đầu tư vào các ngành công nghiệp công nghệ cao, đặc biệt là lĩnh vực bán dẫn. Các ưu đãi thuế này đóng vai trò quan trọng trong việc thu hút các tập đoàn lớn, chuyển giao công nghệ và tạo ra các chuỗi giá trị mới.
Do đó, việc nắm vững các quy định về thuế sẽ giúp các nhà lãnh đạo ngành bán dẫn đưa ra quyết định đầu tư chiến lược. Đồng thời, nó cũng giúp tối ưu hóa lợi nhuận và đảm bảo tuân thủ pháp luật.
Bạn có thể tìm hiểu thêm về các ưu đãi thuế liên quan đến năng lượng xanh tại ưu đãi thuế năng lượng xanh Việt Nam 2026.
Tác động của Thuế Tối thiểu Toàn cầu (Pillar Two)
Cần lưu ý rằng, việc áp dụng chính sách Thuế Tối thiểu Toàn cầu (Global Minimum Tax) từ ngày 1 tháng 1 năm 2024 có thể ảnh hưởng đến các lợi ích từ ưu đãi thuế. Do đó, các doanh nghiệp cần có sự chuẩn bị kỹ lưỡng để đối phó với những thay đổi này. Tìm hiểu thêm về tác động của Pillar Two tại Pillar Two: Chuẩn bị cho Doanh nghiệp Việt Nam.
Câu hỏi thường gặp
Luật Công nghệ Cao 2025 có hiệu lực khi nào?
Luật Công nghệ Cao 2025 có hiệu lực từ ngày 1 tháng 7 năm 2026.
Những lĩnh vực nào được ưu đãi thuế cao nhất theo Luật mới?
Các lĩnh vực được hưởng ưu đãi cao nhất bao gồm công nghệ cao và đổi mới sáng tạo, kinh tế số, sản xuất chip bán dẫn, và AI.
Ưu đãi thuế cho ngành bán dẫn tại Việt Nam có gì đặc biệt?
Ngành bán dẫn được hưởng mức thuế ưu đãi 10% trong 15 năm, cùng với thời gian miễn thuế 4 năm và giảm 50% trong 9 năm tiếp theo.
Chính sách Thuế Tối thiểu Toàn cầu có ảnh hưởng đến ưu đãi thuế công nghệ cao không?
Có, chính sách Thuế Tối thiểu Toàn cầu có thể ảnh hưởng đến việc tận dụng các ưu đãi thuế. Doanh nghiệp cần tìm hiểu kỹ lưỡng.
Kết luận
Luật Công nghệ Cao 2025 và các quy định thuế đi kèm mở ra nhiều cơ hội hấp dẫn cho các nhà đầu tư trong lĩnh vực công nghệ cao tại Việt Nam. Đặc biệt, ngành bán dẫn có thể hưởng lợi lớn từ các ưu đãi thuế này. Tuy nhiên, các doanh nghiệp cần cập nhật liên tục các quy định mới và cân nhắc tác động của các chính sách thuế quốc tế như Pillar Two để tối ưu hóa hoạt động kinh doanh của mình. Việc tìm kiếm sự tư vấn chuyên nghiệp là điều cần thiết để tận dụng tối đa các lợi ích này.
