Phí và Thuế Sử Dụng Vỉa Hè, Lòng Đường

Published on Tháng 12 23, 2025 by

Nhiều người bán hàng rong và hộ kinh doanh nhỏ lẻ thường xuyên hoạt động trên vỉa hè hoặc các không gian công cộng khác. Tuy nhiên, việc sử dụng những không gian này đôi khi đi kèm với các khoản phí và thuế nhất định. Bài viết này sẽ làm rõ các quy định liên quan, giúp bạn hiểu rõ hơn về nghĩa vụ tài chính của mình.

Việc quản lý vỉa hè và không gian công cộng luôn là một vấn đề nan giải đối với các nhà quy hoạch đô thị. Tại Hà Nội, các hoạt động kinh doanh nhỏ lẻ trên vỉa hè, từ quán ăn đến cửa hàng sửa chữa xe, đã trở thành một phần quen thuộc của cuộc sống đô thị. Tuy nhiên, chúng cũng thường xuyên bị xem là lấn chiếm lòng đường, gây cản trở giao thông, dẫn đến các chiến dịch dẹp vỉa hè liên tiếp. Nhưng các chiến dịch này thường chỉ giải quyết phần ngọn.

Theo các chuyên gia, nguyên nhân sâu xa của vấn đề này không hẳn là do người dân cố tình vi phạm quy định. Thay vào đó, các chính sách hiện hành đôi khi chưa thực sự sát với thực tế. Vỉa hè không chỉ đơn thuần là không gian cần quản lý, mà còn là nơi giao thoa về văn hóa, xã hội và kinh tế. Hơn nữa, nhiều hoạt động kinh tế phi chính thức diễn ra trên vỉa hè, chiếm hơn 60% hoạt động kinh tế phi chính thức tại khu vực nội thành Hà Nội. Những người bán đồ ăn, sửa giày, làm khóa hay các tiểu thương khác cung cấp dịch vụ thiết yếu, tiện lợi và giá cả phải chăng. Tuy nhiên, họ thường hoạt động trong “vùng xám”, không có giấy phép, không đóng thuế và thiếu sự bảo vệ pháp lý.

Tại Sao Cần Quan Tâm Đến Phí và Thuế Sử Dụng Không Gian Công Cộng?

Việc hiểu rõ về các khoản phí và thuế là vô cùng quan trọng đối với các hộ kinh doanh cá thể. Đầu tiên, nó giúp bạn tuân thủ pháp luật, tránh bị phạt hoặc gặp rắc rối với cơ quan chức năng. Thứ hai, việc đóng thuế và phí đúng quy định có thể tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động kinh doanh của bạn trong tương lai. Ví dụ, một số địa phương có thể xem xét cấp phép sử dụng vỉa hè có thu phí nếu hộ kinh doanh thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính.

Ngoài ra, việc đóng góp vào ngân sách nhà nước thông qua thuế và phí cũng góp phần vào việc cải thiện hạ tầng đô thị. Số tiền thu được từ việc sử dụng không gian công cộng có thể được tái đầu tư vào việc nâng cấp vỉa hè, công viên và các tiện ích công cộng khác. Do đó, việc bạn đóng thuế không chỉ là nghĩa vụ mà còn là sự đóng góp cho cộng đồng.

Các Loại Phí và Thuế Liên Quan Đến Sử Dụng Vỉa Hè, Lòng Đường

Hiện nay, quy định về việc thu phí sử dụng tạm thời lòng đường, vỉa hè để tổ chức các hoạt động kinh doanh, dịch vụ đã được một số địa phương ban hành. Tuy nhiên, khung pháp lý này vẫn còn nhiều điểm cần làm rõ và áp dụng khác nhau tùy theo từng địa phương.

1. Phí Sử Dụng Vỉa Hè, Lòng Đường

Về cơ bản, việc sử dụng vỉa hè, lòng đường cho mục đích kinh doanh thường phải tuân theo các quy định của địa phương. Một số thành phố đã có quy chế riêng về việc này. Ví dụ, tại Hà Nội, Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Mạnh Quyền từng đề cập đến việc cần đầu tư các khu chợ thay thế để giải quyết vấn đề chợ tạm trên vỉa hè.

Các khoản phí này thường phụ thuộc vào nhiều yếu tố như vị trí, diện tích sử dụng, thời gian và mục đích kinh doanh. Ví dụ, việc sử dụng một phần vỉa hè để đặt bàn ghế cho quán ăn sẽ có mức phí khác với việc sử dụng để trưng bày hàng hóa hoặc mở một quầy bán đồ uống nhỏ.

Mục đích của việc thu phí này là để quản lý không gian công cộng một cách có trật tự và hiệu quả. Số tiền thu được sẽ được sử dụng để duy trì, sửa chữa và nâng cấp các công trình công cộng. Tuy nhiên, việc áp dụng cần đảm bảo sự minh bạch, công bằng và phù hợp với khả năng của các hộ kinh doanh nhỏ.

Một số ý kiến cho rằng, thay vì cấm đoán hoàn toàn, chính quyền có thể phân loại và cho phép sử dụng vỉa hè tùy theo thời gian, địa điểm và chức năng. Phí thu được cần được tái đầu tư vào hạ tầng. Việc thu phí minh bạch và công bằng sẽ giúp người dân hiểu và tuân thủ tốt hơn.

2. Các Loại Thuế Hộ Kinh Doanh Cần Biết

Ngoài phí sử dụng vỉa hè, các hộ kinh doanh còn có nghĩa vụ đóng các loại thuế theo quy định của pháp luật. Đây là điều bắt buộc đối với mọi hoạt động kinh doanh.

  • Thuế Giá trị gia tăng (GTGT): Hộ kinh doanh có doanh thu từ hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ chịu thuế GTGT sẽ phải kê khai và nộp thuế GTGT theo phương pháp nộp thuế khoán hoặc phương pháp kế toán tùy theo quy mô doanh thu và quy định của cơ quan thuế.
  • Thuế Thu nhập cá nhân (TNCN): Doanh thu từ hoạt động kinh doanh của hộ kinh doanh chịu thuế TNCN. Mức thuế suất TNCN đối với thu nhập từ kinh doanh thường là 0.5% trên doanh thu đối với hộ có doanh thu dưới 100 triệu đồng/năm và áp dụng theo biểu thuế lũy tiến đối với hộ có doanh thu cao hơn hoặc áp dụng phương pháp kế toán.
  • Các loại thuế khác: Tùy thuộc vào ngành nghề kinh doanh cụ thể, hộ kinh doanh có thể phải nộp các loại thuế khác như thuế bảo vệ môi trường (nếu kinh doanh xăng dầu, túi nylon…), phí, lệ phí khác theo quy định của pháp luật.

Việc xác định đúng nghĩa vụ thuế là rất quan trọng. Nếu bạn kinh doanh đa ngành nghề, bạn cần chú ý đến việc áp dụng đúng thuế suất cho từng loại hình hoạt động. Tính thuế hộ kinh doanh đa ngành nghề chuẩn xác là một vấn đề phức tạp nhưng cần thiết.

Một người bán hàng rong tỉ mỉ sắp xếp các mặt hàng của mình trên vỉa hè, tạo nên một khung cảnh quen thuộc của đời sống đô thị.

Quy Định Cụ Thể Theo Từng Địa Phương

Các quy định về phí và thuế sử dụng vỉa hè, lòng đường có thể khác nhau đáng kể giữa các tỉnh, thành phố. Điều này là do mỗi địa phương có đặc điểm kinh tế – xã hội và nhu cầu quản lý riêng.

1. Hà Nội

Tại Hà Nội, việc sử dụng tạm thời một phần vỉa hè, lòng đường để kinh doanh, dịch vụ đã được quy định. Tuy nhiên, các quy định này thường tập trung vào việc quản lý trật tự đô thị và đảm bảo an toàn giao thông. Các khoản phí thu được thường được sử dụng để duy trì vệ sinh, sửa chữa hạ tầng khu vực đó. Chính quyền thành phố đang tìm kiếm cách tiếp cận thực tế và lấy con người làm trung tâm để quản lý vỉa hè.

2. TP. Hồ Chí Minh

Tương tự như Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh cũng có những quy định về việc sử dụng tạm thời lòng đường, vỉa hè. Các quy định này thường do UBND thành phố hoặc các quận, huyện ban hành. Việc thu phí thường đi kèm với các điều kiện nhất định về an toàn, mỹ quan đô thị và không cản trở giao thông. Các quy định này có thể thay đổi và cần cập nhật thường xuyên.

3. Đà Nẵng

Đà Nẵng cũng có những nỗ lực trong việc quản lý không gian công cộng. Tuy nhiên, theo một số thông tin, các tuyến xe buýt của thành phố gặp khó khăn trong việc thu hút hành khách, một phần do vỉa hè bị lấn chiếm, không gian tiếp cận phương tiện công cộng bị hạn chế. Điều này cho thấy sự liên kết giữa quản lý vỉa hè và các dịch vụ công cộng khác là rất quan trọng.

Ông Bùi Hồng Trung, Giám đốc Sở Giao thông Vận tải Đà Nẵng, cho biết: “Hầu hết các nhà dân ven đường mặt tiền chủ yếu dùng để kinh doanh, thương mại nên không còn khoảng trống cho người đi bộ. Việc không cho xe buýt dừng, đỗ trước nhà dân cũng cản trở người dân tiếp cận xe buýt.”

Làm Thế Nào Để Tuân Thủ Quy Định?

Để đảm bảo hoạt động kinh doanh diễn ra suôn sẻ và tuân thủ pháp luật, các hộ kinh doanh cần thực hiện các bước sau:

1. Tìm Hiểu Quy Định Địa Phương

Đầu tiên và quan trọng nhất, hãy chủ động tìm hiểu các quy định cụ thể của địa phương nơi bạn kinh doanh. Bạn có thể liên hệ với UBND phường, xã hoặc các cơ quan quản lý đô thị, thuế tại địa phương để được tư vấn. Thông tin này thường có sẵn trên website của chính quyền địa phương hoặc bạn có thể hỏi trực tiếp.

2. Kê Khai Doanh Thu và Nộp Thuế Đầy Đủ

Dù kinh doanh nhỏ lẻ hay lớn, việc kê khai doanh thu và nộp thuế đầy đủ là nghĩa vụ bắt buộc. Nếu bạn không chắc chắn về cách kê khai, hãy tìm đến các dịch vụ tư vấn thuế hoặc đại lý thuế uy tín. Khi nào hộ kinh doanh nên thuê đại lý thuế? Đây là câu hỏi mà nhiều chủ hộ kinh doanh đặt ra.

3. Đảm Bảo An Toàn và Mỹ Quan

Khi sử dụng vỉa hè, lòng đường, hãy luôn chú ý đến việc đảm bảo an toàn giao thông, phòng cháy chữa cháy và giữ gìn mỹ quan đô thị. Không để hàng hóa lấn chiếm hết vỉa hè, không gây tiếng ồn quá lớn hoặc xả rác bừa bãi. Điều này không chỉ giúp bạn tránh bị nhắc nhở mà còn tạo thiện cảm với khách hàng và cộng đồng.

4. Cập Nhật Thông Tin Thường Xuyên

Các quy định về phí, thuế và quản lý đô thị có thể thay đổi. Vì vậy, bạn cần thường xuyên cập nhật thông tin từ các nguồn chính thống để điều chỉnh hoạt động kinh doanh của mình cho phù hợp.

Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ)

Tôi là người bán hàng rong trên vỉa hè, tôi có phải đóng phí sử dụng vỉa hè không?

Việc đóng phí sử dụng vỉa hè phụ thuộc vào quy định cụ thể của từng địa phương. Một số nơi có thu phí, một số nơi lại tập trung vào quản lý trật tự đô thị. Bạn nên liên hệ chính quyền địa phương để biết thông tin chính xác nhất.

Doanh thu của tôi dưới 100 triệu đồng/năm, tôi có phải nộp thuế TNCN không?

Theo quy định hiện hành, hộ kinh doanh có doanh thu dưới 100 triệu đồng/năm sẽ nộp thuế TNCN với mức 0.5% trên doanh thu. Do đó, bạn vẫn có nghĩa vụ nộp thuế này.

Tôi có thể sử dụng một phần vỉa hè để kinh doanh mà không cần xin phép không?

Việc sử dụng vỉa hè, lòng đường cho mục đích kinh doanh thường cần có sự cho phép hoặc tuân thủ các quy định của chính quyền địa phương. Tự ý sử dụng có thể bị xử phạt.

Nếu tôi không đóng thuế, hậu quả sẽ như thế nào?

Hậu quả của việc không đóng thuế có thể bao gồm bị phạt vi phạm hành chính, truy thu thuế kèm theo lãi chậm nộp, thậm chí là bị cưỡng chế thi hành quyết định về thuế. Việc tuân thủ pháp luật thuế là cực kỳ quan trọng để tránh rủi ro.

Tôi có thể tìm hiểu thông tin về thuế hộ kinh doanh ở đâu?

Bạn có thể tìm hiểu thông tin tại website của Tổng cục Thuế, Cục Thuế tỉnh/thành phố nơi bạn sinh sống, hoặc liên hệ trực tiếp với cơ quan thuế địa phương. Ngoài ra, các website tư vấn thuế uy tín cũng cung cấp nhiều thông tin hữu ích.

Kết Luận

Việc kinh doanh trên vỉa hè hay các không gian công cộng mang lại sự tiện lợi và cơ hội cho nhiều hộ kinh doanh cá thể. Tuy nhiên, đi kèm với đó là những trách nhiệm về phí và thuế. Hiểu rõ các quy định, chủ động tìm hiểu thông tin và tuân thủ pháp luật sẽ giúp hoạt động kinh doanh của bạn được bền vững và tránh được những rủi ro không đáng có. Hãy luôn cập nhật thông tin và tham khảo ý kiến chuyên gia khi cần thiết.