Tối ưu thuế: Nhận lương hay cổ tức cho chủ doanh nghiệp?
Published on Tháng 1 22, 2026 by Admin
Tại sao chủ doanh nghiệp cần tối ưu thu nhập?
Khi công ty của bạn phát triển, thu nhập của bạn cũng tăng theo. Tuy nhiên, điều này cũng đồng nghĩa với việc nghĩa vụ thuế tăng lên. Thuế TNCN tại Việt Nam được tính theo biểu thuế lũy tiến từng phần.Nói một cách đơn giản, thu nhập của bạn càng cao, bạn càng rơi vào bậc thuế suất cao hơn. Mức thuế cao nhất hiện nay là 35%. Ngoài ra, bạn còn phải đóng các khoản bảo hiểm bắt buộc như BHXH, BHYT, BHTN trên tiền lương. Vì vậy, nếu chỉ nhận thu nhập qua lương, một phần đáng kể sẽ được dùng để nộp thuế và bảo hiểm.
Tối ưu hóa dòng tiền không chỉ là giảm chi phí. Nó còn là việc xây dựng một chiến lược thuế thông minh để giữ lại nhiều hơn thành quả lao động của bạn.
Hiểu rõ hai con đường nhận thu nhập
Với tư cách là chủ sở hữu một công ty TNHH, bạn có hai cách chính để nhận tiền từ doanh nghiệp của mình: trả lương cho chính mình và phân chia lợi nhuận sau thuế. Mỗi cách có một cơ chế tính thuế hoàn toàn khác nhau.
Nhận lương: Ưu và nhược điểm về thuế
Trả lương cho chính bạn với vai trò giám đốc là một lựa chọn phổ biến. Khoản lương này được xem là chi phí hợp lý của doanh nghiệp. Do đó, nó giúp làm giảm lợi nhuận chịu thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) của công ty.Tuy nhiên, đối với cá nhân bạn, khoản lương này là thu nhập chịu thuế TNCN. Bạn sẽ phải nộp thuế theo biểu thuế lũy tiến từ 5% đến 35%. Hơn nữa, bạn cũng phải trích một phần lương để đóng các loại bảo hiểm bắt buộc.
- Ưu điểm: Giảm thuế TNDN cho công ty, tạo dòng tiền ổn định hàng tháng.
- Nhược điểm: Chịu thuế TNCN lũy tiến ở mức cao, phải đóng bảo hiểm xã hội.
Nhận cổ tức: Con đường thuế khác biệt
Phương án thứ hai là nhận lợi nhuận sau khi công ty đã hoàn thành nghĩa vụ thuế. Quá trình này có hai bước thuế rõ ràng.Đầu tiên, công ty của bạn phải nộp thuế TNDN trên toàn bộ lợi nhuận. Mức thuế suất phổ thông hiện nay là 20%. Sau đó, phần lợi nhuận còn lại có thể được chia cho bạn. Khi nhận khoản tiền này, bạn sẽ chỉ phải nộp thêm 5% thuế TNCN trên số tiền cổ tức thực nhận.
- Ưu điểm: Thuế suất TNCN cố định và thấp (chỉ 5%).
- Nhược điểm: Công ty phải nộp thuế TNDN trước, dòng tiền không đều đặn như lương.
Đặt lên bàn cân: Khi nào nên chọn lương, khi nào chọn cổ tức?
Không có câu trả lời duy nhất cho tất cả mọi người. Lựa chọn tối ưu phụ thuộc vào nhiều yếu tố như quy mô doanh thu, nhu cầu chi tiêu cá nhân và chiến lược phát triển của công ty. Để hiểu rõ hơn, chúng ta hãy xem xét một ví dụ cụ thể.
Phân tích tình huống cụ thể
Giả sử công ty TNHH một thành viên của bạn có lợi nhuận trước khi trả lương cho giám đốc (là bạn) là 2 tỷ đồng trong một năm. Bạn có giảm trừ gia cảnh cho bản thân là 11 triệu/tháng và không có người phụ thuộc.Kịch bản 1: Nhận lương cao, không nhận cổ tứcBạn quyết định trả cho mình mức lương 100 triệu đồng/tháng (tức 1,2 tỷ đồng/năm).
- Thuế TNCN của bạn: Sau khi giảm trừ, thuế TNCN hàng năm sẽ vào khoảng 303 triệu đồng.
- Bảo hiểm bắt buộc: Khoảng 35 triệu đồng/năm (tính trên mức lương trần).
- Thuế TNDN của công ty: Lợi nhuận chịu thuế còn lại là 2 tỷ – 1,2 tỷ = 800 triệu. Thuế TNDN (20%) là 160 triệu đồng.
- Tổng thuế và bảo hiểm phải nộp: 303 + 35 + 160 = 498 triệu đồng.
- Thu nhập thực nhận của bạn: 1,2 tỷ – 303 triệu – 35 triệu = 862 triệu đồng.
Kịch bản 2: Nhận lương thấp, nhận cổ tức caoBạn quyết định chỉ nhận mức lương cơ bản 20 triệu đồng/tháng (240 triệu đồng/năm) và phần còn lại nhận qua cổ tức.
- Thuế TNCN và bảo hiểm trên lương: Tổng cộng khoảng 28 triệu đồng/năm.
- Thuế TNDN của công ty: Lợi nhuận chịu thuế là 2 tỷ – 240 triệu = 1,76 tỷ. Thuế TNDN (20%) là 352 triệu đồng.
- Lợi nhuận sau thuế để chia cổ tức: 1,76 tỷ – 352 triệu = 1,408 tỷ đồng.
- Thuế TNCN trên cổ tức: 1,408 tỷ x 5% = 70,4 triệu đồng.
- Tổng thuế và bảo hiểm phải nộp: 28 + 352 + 70,4 = 450,4 triệu đồng.
- Thu nhập thực nhận của bạn: (240 triệu – 28 triệu) + (1,408 tỷ – 70,4 triệu) = 212 triệu + 1,3376 tỷ = 1,5496 tỷ đồng.
Rõ ràng, trong ví dụ này, kịch bản thứ hai mang lại thu nhập ròng cao hơn đáng kể. Tuy nhiên, đây chỉ là một phép tính minh họa.
Các yếu tố khác cần cân nhắc
Trước khi quyết định, bạn nên xem xét các yếu-tố sau:
- Nhu cầu dòng tiền: Nếu bạn cần một khoản thu nhập ổn định hàng tháng để trang trải chi phí, việc nhận lương là hợp lý.
- Quỹ hưu trí: Mức lương cao hơn đồng nghĩa với việc đóng BHXH cao hơn, dẫn đến lương hưu sau này cũng cao hơn.
- Kế hoạch tái đầu tư: Nếu bạn muốn giữ lại lợi nhuận trong công ty để tái đầu tư, việc không chia cổ tức sẽ giúp bạn tránh được 5% thuế TNCN.
- Tính hợp lý của chi phí: Mức lương giám đốc phải hợp lý và tương xứng với quy mô kinh doanh để được cơ quan thuế chấp nhận là chi phí được trừ.
Chuyển đổi mô hình: Từ Hộ kinh doanh sang Công ty TNHH
Một lưu ý quan trọng là chiến lược tối ưu này không áp dụng cho chủ doanh nghiệp tư nhân hoặc hộ kinh doanh. Theo luật, toàn bộ thu nhập của các mô hình này sau khi trừ chi phí được xem là thu nhập cá nhân của người chủ. Do đó, nó sẽ chịu thuế TNCN theo biểu lũy tiến.Vì vậy, nếu bạn đang hoạt động dưới dạng hộ kinh doanh hoặc doanh nghiệp tư nhân và doanh thu đang tăng trưởng tốt, việc chuyển đổi sang mô hình công ty TNHH một thành viên là một bước đi chiến lược. Việc này mở ra cánh cửa cho việc tối ưu hóa thuế thông qua cơ cấu lương và cổ tức. Bạn có thể tìm hiểu sự khác biệt về chi phí thuế giữa hai mô hình này trong bài viết so sánh chi phí thuế giữa hộ kinh doanh và công ty của chúng tôi.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Mức lương giám đốc bao nhiêu là hợp lý?
Không có một con số cố định. Mức lương hợp lý phụ thuộc vào doanh thu, lợi nhuận, ngành nghề kinh doanh và mức lương trung bình trên thị trường cho vị trí tương đương. Để chi phí lương được chấp nhận, nó cần tuân thủ các quy định về tính chi phí lương thưởng và được ghi rõ trong hợp đồng lao động, quy chế tài chính của công ty.
Tôi có bắt buộc phải trả lương cho chính mình không?
Không. Với tư cách là chủ sở hữu công ty TNHH một thành viên, bạn không bắt buộc phải trả lương cho chính mình. Bạn hoàn toàn có thể chọn chỉ nhận lợi nhuận sau thuế. Tuy nhiên, việc có một mức lương hợp lý có thể giúp bạn tham gia bảo hiểm xã hội và có một dòng tiền cá nhân ổn định.
Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối có bị tính thuế không?
Không. Phần lợi nhuận sau khi đã nộp thuế TNDN nếu được giữ lại tại công ty (chưa phân phối) sẽ không phải chịu thêm bất kỳ loại thuế nào. Thuế TNCN 5% chỉ phát sinh khi công ty thực hiện chia lợi nhuận đó cho bạn.
Chiến lược này có rủi ro pháp lý gì không?
Chiến lược này hoàn toàn hợp pháp nếu được thực hiện đúng cách. Rủi ro chính là việc cơ quan thuế có thể không chấp nhận mức lương bạn tự trả là “hợp lý”. Nếu lương quá thấp một cách phi thực tế, họ có thể ấn định lại thu nhập chịu thuế của bạn. Do đó, việc tham khảo ý kiến của một chuyên gia tư vấn thuế là rất quan trọng.
