Giảm Thuế Thoái Vốn: Kế Hoạch Trước Khi Bán Công Ty

Published on Tháng 1 23, 2026 by

Bán đi một công ty mà bạn đã dày công xây dựng là một thành tựu to lớn. Đó là đỉnh cao của nhiều năm làm việc chăm chỉ. Tuy nhiên, một hóa đơn thuế khổng lồ có thể làm giảm đáng kể số tiền bạn thực nhận. Vì vậy, việc lập kế hoạch thuế trước khi bán là cực kỳ quan trọng.Một chiến lược được chuẩn bị kỹ lưỡng có thể giúp bạn tiết kiệm một khoản tiền đáng kể. Ngược lại, việc thiếu chuẩn bị có thể dẫn đến những khoản thuế không đáng có. Bài viết này sẽ hướng dẫn bạn các chiến lược cốt lõi để giảm thiểu gánh nặng thuế khi thoái vốn.

Tại sao Lập Kế Hoạch Thuế Trước Khi Bán Lại Quan Trọng?

Thoái vốn, hay “exit”, là một cột mốc quan trọng đối với bất kỳ nhà sáng lập nào. Tuy nhiên, thời điểm và cách thức bạn thực hiện sẽ quyết định số tiền thuế bạn phải trả. Việc lập kế hoạch sớm mang lại cho bạn nhiều lựa chọn hơn. Do đó, bạn có thể cấu trúc thương vụ một cách tối ưu nhất.Nhiều người chỉ nghĩ đến thuế khi thương vụ gần hoàn tất. Lúc này, đã quá muộn để thực hiện những thay đổi quan trọng. Các quyết định về cấu trúc công ty hoặc thời gian nắm giữ cổ phần cần được đưa ra từ nhiều năm trước.

Nói một cách đơn giản, chi phí của việc không lập kế hoạch chính là khoản thuế cao hơn mà bạn hoàn toàn có thể tránh được. Đừng để sự thiếu chuẩn bị làm xói mòn thành quả của bạn.

Hơn nữa, một kế hoạch thuế rõ ràng cũng làm tăng sự hấp dẫn của công ty bạn trong mắt người mua. Nó cho thấy sự chuyên nghiệp và quản lý tài chính tốt.

Hai nhà sáng lập đang thảo luận chiến lược thoái vốn bên bàn họp, tập trung vào các biểu đồ tài chính.

Các Hình Thức Giao Dịch và Tác Động Thuế

Có hai cách chính để bán một doanh nghiệp: bán cổ phần và bán tài sản. Mỗi hình thức có tác động thuế rất khác nhau đối với người bán. Vì vậy, hiểu rõ chúng là điều cần thiết.

Bán Cổ Phần (Stock Sale)

Bán cổ phần là hình thức người bán chuyển nhượng quyền sở hữu công ty của mình cho người mua. Về cơ bản, bạn đang bán các tờ giấy chứng nhận quyền sở hữu. Công ty vẫn tồn tại như một pháp nhân riêng biệt, chỉ có chủ sở hữu thay đổi.Đối với người bán, đây thường là lựa chọn ưu tiên. Lợi nhuận từ việc bán cổ phần thường được coi là thu nhập từ chuyển nhượng vốn. Loại thu nhập này có thể được hưởng mức thuế suất ưu đãi hơn so với thu nhập thông thường. Giao dịch cũng tương đối đơn giản hơn.

Bán Tài Sản (Asset Sale)

Mặt khác, bán tài sản là khi công ty của bạn trực tiếp bán các tài sản riêng lẻ. Ví dụ như máy móc, thiết bị, danh sách khách hàng, và bất động sản. Sau khi bán, công ty nhận tiền và có thể phân phối cho các cổ đông.Hình thức này thường phức tạp hơn về mặt thuế cho người bán. Đầu tiên, công ty phải nộp thuế thu nhập doanh nghiệp trên lợi nhuận từ việc bán tài sản. Sau đó, khi tiền được chia cho cổ đông, họ có thể phải nộp thuế thu nhập cá nhân một lần nữa. Điều này tạo ra hiện tượng “đánh thuế hai lần”.

Lựa chọn nào tốt hơn?

Thông thường, người bán thích bán cổ phần vì lý do thuế. Ngược lại, người mua lại thường ưa chuộng mua tài sản. Bởi vì, họ có thể định giá lại tài sản để khấu hao và tránh được các khoản nợ tiềm ẩn của công ty cũ.Sự khác biệt này tạo ra một điểm đàm phán quan trọng trong mọi thương vụ M&A. Một kế hoạch thuế tốt sẽ giúp bạn dự đoán và chuẩn bị cho cuộc đàm phán này.

Chiến Lược Tối Ưu Hóa Thuế Hiệu Quả

Có nhiều chiến lược bạn có thể áp dụng để giảm thiểu hóa đơn thuế của mình. Tuy nhiên, hầu hết chúng đều đòi hỏi sự chuẩn bị từ sớm.

Lựa chọn Thời điểm Thoái vốn Thông minh

Thời gian bạn nắm giữ cổ phần có thể ảnh hưởng lớn đến thuế suất. Ở nhiều quốc gia, việc nắm giữ tài sản trong một khoảng thời gian nhất định (ví dụ, hơn một năm) sẽ giúp bạn đủ điều kiện hưởng thuế suất lãi vốn dài hạn thấp hơn. Do đó, việc bán quá sớm có thể khiến bạn phải trả thuế cao hơn.Ngoài ra, bạn nên cân nhắc thời điểm bán trong năm. Ví dụ, nếu bạn biết thu nhập cá nhân của mình sẽ thấp hơn trong năm tới, việc hoãn thương vụ có thể mang lại lợi ích về thuế.

Tái Cấu Trúc Doanh Nghiệp Trước Khi Bán

Việc thay đổi cấu trúc công ty từ nhiều năm trước khi bán có thể mở ra các cơ hội tiết kiệm thuế. Ví dụ, bạn có thể tách các tài sản không cốt lõi hoặc các mảng kinh doanh khác nhau thành các pháp nhân riêng biệt. Điều này giúp giao dịch trở nên gọn gàng hơn.Trong một số trường hợp, việc tái cấu trúc doanh nghiệp cũng có thể giúp bạn tận dụng các ưu đãi thuế cụ thể. Tuy nhiên, quá trình này rất phức tạp và cần được thực hiện dưới sự hướng dẫn của chuyên gia.

Tận Dụng Các Khoản Miễn Giảm và Ưu Đãi

Luật thuế thường có các điều khoản miễn, giảm hoặc ưu đãi cho một số loại hình đầu tư hoặc ngành nghề nhất định. Ví dụ, các công ty hoạt động trong lĩnh vực công nghệ cao hoặc tại các khu vực kinh tế khó khăn có thể được hưởng thuế suất ưu đãi.Bạn cần rà soát kỹ lưỡng để xem doanh nghiệp của mình có đủ điều kiện cho bất kỳ chương trình nào không. Việc tận dụng những ưu đãi này có thể làm giảm đáng kể số thuế phải nộp.

Lập Kế Hoạch Kế Thừa và Quà Tặng

Nếu mục tiêu của bạn là chuyển giao tài sản cho thế hệ tiếp theo, việc lập kế hoạch kế thừa là vô cùng quan trọng. Bạn có thể tặng cổ phần cho các thành viên trong gia đình theo thời gian. Việc này giúp giảm giá trị tài sản chịu thuế khi bạn thoái vốn hoặc qua đời.Sử dụng các công cụ như quỹ tín thác cũng là một chiến lược hiệu quả. Việc xem xét lập kế hoạch kế thừa cho doanh nghiệp từ sớm sẽ giúp bảo toàn tài sản của bạn qua nhiều thế hệ.

Vai Trò Của Đội Ngũ Cố Vấn Chuyên Nghiệp

Việc tối ưu hóa thuế khi thoái vốn không phải là một dự án tự làm (DIY). Sự phức tạp của luật thuế và cấu trúc giao dịch đòi hỏi kiến thức chuyên sâu. Vì vậy, việc xây dựng một đội ngũ cố vấn đáng tin cậy là điều bắt buộc.Đội ngũ này thường bao gồm:

  • Chuyên gia tư vấn thuế: Họ giúp xác định các chiến lược tiết kiệm thuế và đảm bảo tuân thủ.
  • Luật sư chuyên về M&A: Họ hỗ trợ về mặt pháp lý, soạn thảo hợp đồng và đàm phán.
  • Nhà tư vấn M&A: Họ giúp tìm kiếm người mua và định giá doanh nghiệp.

Đầu tư vào các chuyên gia này sẽ giúp bạn tự tin điều hướng quá trình bán và tối đa hóa số tiền ròng bạn nhận được.

Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ)

Tôi nên bắt đầu lập kế hoạch thuế trước khi bán bao lâu?

Câu trả lời là càng sớm càng tốt. Lý tưởng nhất, bạn nên bắt đầu suy nghĩ về các chiến lược thuế từ 3 đến 5 năm trước thời điểm dự kiến bán. Điều này cho phép bạn có đủ thời gian để thực hiện các thay đổi cấu trúc cần thiết.

Bán tài sản hay bán cổ phần có lợi hơn về thuế?

Đối với người bán, bán cổ phần thường có lợi hơn về thuế vì lợi nhuận có thể được hưởng thuế suất chuyển nhượng vốn thấp hơn. Tuy nhiên, người mua thường thích mua tài sản. Do đó, đây là một điểm đàm phán quan trọng và kết quả cuối cùng phụ thuộc vào thỏa thuận giữa hai bên.

Chi phí cho việc lập kế hoạch thuế có cao không?

Chi phí tư vấn ban đầu có thể có vẻ đáng kể. Tuy nhiên, hãy xem đó là một khoản đầu tư. Số tiền thuế bạn có thể tiết kiệm được thường lớn hơn rất nhiều so với chi phí bỏ ra. Một kế hoạch tốt sẽ tự chi trả cho chính nó.

Tôi có thể tự mình thực hiện các chiến lược này không?

Điều này không được khuyến khích. Luật thuế rất phức tạp và thay đổi liên tục. Một sai lầm nhỏ có thể dẫn đến hậu quả pháp lý và tài chính nghiêm trọng. Vì vậy, việc tìm kiếm sự giúp đỡ từ các chuyên gia có trình độ là lựa chọn an toàn và thông minh nhất.

Kết Luận

Thoái vốn thành công không chỉ là việc đạt được mức giá bán cao. Hơn nữa, nó còn là việc tối đa hóa số tiền bạn thực sự giữ lại sau khi đã nộp thuế. Để làm được điều này, việc lập kế hoạch thuế trước khi bán là không thể thiếu.Hãy bắt đầu từ sớm, hiểu rõ tác động của các hình thức giao dịch, và xây dựng một đội ngũ cố vấn chuyên nghiệp. Bằng cách đó, bạn có thể đảm bảo rằng thành quả lao động của mình được bảo vệ một cách tốt nhất. Cuối cùng, một cuộc “exit” thông minh là một cuộc “exit” hiệu quả về thuế.