Khấu Hao TSCĐ Tại Nhà: Bí Quyết Thuế Cho Startup Phần Cứng
Published on Tháng 2 3, 2026 by Admin
Tại sao khấu hao lại quan trọng với startup phần cứng?
Khấu hao không phải là một khái niệm kế toán phức tạp và xa vời. Thực tế, nó là một công cụ tài chính cực kỳ hữu ích. Nó cho phép bạn phân bổ chi phí của một tài sản đắt tiền trong suốt thời gian sử dụng của nó, thay vì ghi nhận toàn bộ chi phí trong một lần.
Giảm thu nhập chịu thuế
Lợi ích lớn nhất của khấu hao là giảm thu nhập chịu thuế của doanh nghiệp. Mỗi năm, một phần chi phí khấu hao sẽ được tính là chi phí hoạt động. Do đó, chi phí này làm giảm lợi nhuận trước thuế của bạn. Lợi nhuận thấp hơn đồng nghĩa với việc bạn sẽ phải nộp ít thuế thu nhập doanh nghiệp hơn.
Cải thiện dòng tiền
Bằng cách giảm số tiền thuế phải nộp, bạn sẽ giữ lại được nhiều tiền mặt hơn cho doanh nghiệp. Đối với một startup, dòng tiền là yếu tố sống còn. Hơn nữa, số tiền tiết kiệm được có thể tái đầu tư vào nghiên cứu, phát triển sản phẩm mới hoặc các hoạt động marketing quan trọng khác.
Tài sản nào được tính là tài sản cố định (TSCĐ)?
Không phải mọi thiết bị bạn mua đều được coi là tài sản cố định. Theo quy định của pháp luật Việt Nam, một tài sản phải đáp ứng đủ các tiêu chí nhất định để được ghi nhận là TSCĐ. Việc hiểu rõ các tiêu chí này là bước đầu tiên và quan trọng nhất.
Tiêu chí nhận biết TSCĐ theo luật Việt Nam
Theo Thông tư 45/2013/TT-BTC của Bộ Tài chính, một tài sản được công nhận là TSCĐ hữu hình khi thỏa mãn đồng thời ba điều kiện sau:
- Chắc chắn thu được lợi ích kinh tế trong tương lai từ việc sử dụng tài sản đó.
- Có thời gian sử dụng hữu ích trên một năm.
- Nguyên giá tài sản phải có giá trị từ 30.000.000 đồng trở lên.
Do đó, những thiết bị không đáp ứng đủ ba điều kiện này sẽ không được coi là TSCĐ.
Ví dụ về TSCĐ cho startup phần cứng tại nhà
Các startup trong lĩnh vực phần cứng thường sử dụng nhiều thiết bị chuyên dụng. Dưới đây là một số ví dụ phổ biến có thể được xem là TSCĐ nếu đáp ứng đủ tiêu chí về giá trị:
- Máy chủ (Server) cấu hình cao.
- Dàn máy tính chuyên dụng cho thiết kế, render đồ họa.
- Máy in 3D công nghiệp hoặc bán công nghiệp.
- Máy CNC mini để tạo mẫu sản phẩm.
- Thiết bị đo lường, phân tích chuyên dụng (máy hiện sóng, máy phân tích phổ).
- Thiết bị hàn, lắp ráp bo mạch chuyên nghiệp.
Bạn cần lưu giữ đầy đủ hóa đơn, chứng từ để chứng minh nguyên giá của các tài sản này.
Các phương pháp khấu hao phổ biến nhất
Luật kế toán Việt Nam cho phép doanh nghiệp lựa chọn giữa các phương pháp khấu hao khác nhau. Tuy nhiên, đối với startup, việc chọn một phương pháp đơn giản và dễ áp dụng là ưu tiên hàng đầu. Việc áp dụng các chiến lược khấu hao tài sản phù hợp sẽ giúp tối ưu hóa lợi ích thuế.
Phương pháp khấu hao đường thẳng
Đây là phương pháp đơn giản và phổ biến nhất, được hầu hết các doanh nghiệp nhỏ và vừa lựa chọn. Phương pháp này phân bổ đều giá trị của tài sản trong suốt thời gian sử dụng hữu ích của nó.Công thức tính rất dễ nhớ:
Mức khấu hao hàng năm = Nguyên giá / Thời gian sử dụng hữu ích
Ví dụ, startup của bạn mua một máy in 3D giá 60 triệu đồng. Bạn ước tính thời gian sử dụng hữu ích của máy là 5 năm. Như vậy, mức khấu hao hàng năm sẽ là 60 triệu / 5 năm = 12 triệu đồng. Mỗi năm, bạn sẽ ghi nhận 12 triệu đồng vào chi phí hoạt động.
Các phương pháp khác
Ngoài phương pháp đường thẳng, còn có các phương pháp khác như phương pháp theo số dư giảm dần có điều chỉnh (khấu hao nhanh) hoặc phương pháp theo số lượng sản phẩm. Tuy nhiên, các phương pháp này phức tạp hơn trong việc tính toán và theo dõi. Vì vậy, chúng thường chỉ phù hợp với các doanh nghiệp lớn hoặc các ngành có đặc thù riêng. Hầu hết các startup nên bắt đầu với phương pháp đường thẳng.
Hướng dẫn từng bước tính và hạch toán khấu hao
Để đảm bảo tuân thủ quy định và tối ưu hóa lợi ích, bạn cần thực hiện quy trình khấu hao một cách bài bản. Dưới đây là các bước cơ bản bạn cần tuân theo.
Bước 1: Xác định nguyên giá tài sản
Nguyên giá không chỉ là giá mua trên hóa đơn. Nó bao gồm tất cả các chi phí hợp lý mà bạn phải bỏ ra để đưa tài sản vào trạng thái sẵn sàng sử dụng. Cụ thể, nguyên giá bao gồm:
- Giá mua thực tế.
- Chi phí vận chuyển, bốc dỡ.
- Chi phí lắp đặt, chạy thử.
- Các loại thuế không được hoàn lại (ví dụ: thuế nhập khẩu).
Bạn phải cộng tất cả các chi phí này lại để có được nguyên giá chính xác.
Bước 2: Ước tính thời gian sử dụng hữu ích
Thời gian sử dụng hữu ích là khoảng thời gian dự kiến tài sản mang lại lợi ích kinh tế cho doanh nghiệp. Bộ Tài chính có ban hành khung thời gian khấu hao cho các loại tài sản trong Thông tư 45. Ví dụ, máy móc thiết bị văn phòng thường có khung từ 3 đến 8 năm. Bạn cần tham khảo quy định để chọn thời gian phù hợp, việc khấu hao tài sản cố định đúng luật là rất quan trọng để tránh bị loại chi phí khi kiểm toán.
Bước 3: Lựa chọn phương pháp và tính khấu hao
Như đã đề cập, phương pháp đường thẳng là lựa chọn tốt nhất cho hầu hết các startup. Sau khi có nguyên giá và thời gian sử dụng, bạn chỉ cần áp dụng công thức để tính mức khấu hao hàng năm. Sau đó, bạn có thể chia cho 12 để ra mức khấu hao hàng tháng.
Bước 4: Ghi chép và lưu trữ hồ sơ
Đây là bước cực kỳ quan trọng. Bạn phải ghi chép chi phí khấu hao vào sổ sách kế toán một cách đều đặn (hàng tháng hoặc hàng quý). Ngoài ra, hãy lưu trữ cẩn thận tất cả hóa đơn, hợp đồng và bảng tính khấu hao. Cơ quan thuế có thể yêu cầu xem những tài liệu này bất cứ lúc nào.
Những lưu ý quan trọng khi khấu hao thiết bị tại nhà
Khấu hao thiết bị tại văn phòng tại nhà có một vài điểm đặc thù mà bạn cần chú ý. Việc này giúp bạn tránh những sai sót không đáng có khi quyết toán thuế.
Phân bổ chi phí sử dụng hỗn hợp
Một số thiết bị, như máy tính xách tay cấu hình mạnh, có thể được dùng cho cả mục đích công việc và cá nhân. Trong trường hợp này, bạn không thể khấu hao 100% giá trị tài sản. Thay vào đó, bạn phải phân bổ chi phí dựa trên tỷ lệ sử dụng cho công việc.Ví dụ, nếu bạn dùng máy tính 70% thời gian cho công việc và 30% cho giải trí, bạn chỉ được tính khấu hao trên 70% nguyên giá của máy. Bạn nên có ghi chép hoặc nhật ký sử dụng để chứng minh tỷ lệ này nếu cơ quan thuế yêu cầu.
Tài sản dưới 30 triệu đồng thì sao?
Những thiết bị có giá trị dưới 30 triệu đồng không được coi là TSCĐ. Thay vào đó, chúng được phân loại là công cụ, dụng cụ (CCDC). Chi phí mua CCDC có thể được hạch toán trực tiếp vào chi phí kinh doanh trong kỳ. Hoặc, nếu giá trị lớn, bạn có thể phân bổ dần trong tối đa 3 năm. Cách xử lý này đơn giản hơn khấu hao TSCĐ rất nhiều.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Tôi có cần đăng ký kinh doanh để được khấu hao tài sản không?
Có. Chắc chắn rồi. Khấu hao là một khoản chi phí kinh doanh. Do đó, bạn phải hoạt động dưới một hình thức pháp lý được công nhận (như công ty TNHH, công ty cổ phần hoặc hộ kinh doanh cá thể) để được phép ghi nhận chi phí này và giảm trừ thuế.
Điều gì xảy ra khi tôi bán tài sản đã khấu hao?
Khi bạn bán một tài sản, bạn cần so sánh giá bán với giá trị còn lại trên sổ sách (nguyên giá trừ đi khấu hao lũy kế). Nếu giá bán cao hơn giá trị còn lại, khoản chênh lệch đó sẽ được tính là thu nhập khác và phải chịu thuế. Ngược lại, nếu giá bán thấp hơn, khoản chênh lệch là một khoản lỗ.
Tôi có thể thay đổi phương pháp khấu hao không?
Về nguyên tắc, doanh nghiệp phải nhất quán trong việc áp dụng phương pháp khấu hao. Việc thay đổi phương pháp khấu hao chỉ được thực hiện một lần đối với mỗi tài sản và phải có sự giải trình rõ ràng về lợi ích mà sự thay đổi mang lại. Quy trình này khá phức tạp, vì vậy tốt nhất bạn nên chọn phương pháp phù hợp ngay từ đầu.
Phần mềm có được tính là tài sản cố định không?
Có, phần mềm có thể được coi là tài sản cố định vô hình nếu nó đáp ứng các tiêu chí tương tự: có giá trị từ 30 triệu đồng trở lên, thời gian sử dụng dự kiến trên một năm, và liên quan đến hoạt động kinh doanh. Ví dụ, một giấy phép phần mềm thiết kế chuyên dụng có giá trị lớn hoàn toàn có thể được khấu hao.
