Ghi Chép Chi Phí Thuế TNCN Cho Kiến Trúc Sư A-Z

Published on Tháng 2 5, 2026 by

Là một kiến trúc sư hay nhà thiết kế, bạn có rất nhiều khoản chi phí liên quan đến công việc. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết cách ghi chép chúng một cách hợp lệ để giảm trừ thuế Thu nhập cá nhân (TNCN). Bài viết này sẽ hướng dẫn bạn từ A-Z về cách ghi nhận chi phí, các khoản được khấu trừ và những sai lầm cần tránh để tối ưu hóa tài chính của mình.

Tại Sao Ghi Chép Chi Phí Lại Quan Trọng Với Kiến Trúc Sư?

Đối với các kiến trúc sư và nhà thiết kế làm việc tự do hoặc có hộ kinh doanh, thuế TNCN được tính trên thu nhập chịu thuế. Công thức rất đơn giản: Thu nhập chịu thuế bằng tổng doanh thu trừ đi các chi phí được trừ hợp lệ. Do đó, việc ghi chép đầy đủ và chính xác các chi phí sẽ trực tiếp làm giảm số thuế bạn phải nộp.

Hơn nữa, ngành kiến trúc và thiết kế có nhiều khoản chi đặc thù. Nếu bạn bỏ qua chúng, bạn đang vô tình nộp nhiều thuế hơn mức cần thiết. Vì vậy, một hệ thống ghi chép chi phí khoa học không chỉ giúp bạn tiết kiệm tiền mà còn là bằng chứng vững chắc khi làm việc với cơ quan thuế.

Các Khoản Chi Phí Nào Được Khấu Trừ Thuế TNCN?

Để được khấu trừ, một khoản chi phí phải đáp ứng hai điều kiện cơ bản. Đầu tiên, nó phải liên quan trực tiếp đến hoạt động tạo ra doanh thu. Thứ hai, nó phải có đầy đủ hóa đơn, chứng từ hợp pháp theo quy định. Dưới đây là các nhóm chi phí phổ biến mà kiến trúc sư có thể khấu trừ.

Chi Phí Liên Quan Trực Tiếp Đến Hoạt Động Thiết Kế

Đây là những khoản chi phí cốt lõi trong công việc hàng ngày của bạn. Ví dụ, chi phí bản quyền và duy trì các phần mềm chuyên dụng như AutoCAD, Revit, SketchUp hay bộ Adobe Creative Suite đều được tính là chi phí hợp lệ. Ngoài ra, việc đầu tư vào các thiết bị làm việc hiệu suất cao cũng rất quan trọng.

Các khoản này bao gồm:

  • Chi phí mua hoặc thuê bao phần mềm thiết kế.
  • Thiết bị phần cứng như máy tính cấu hình cao, màn hình đồ họa, bảng vẽ điện tử (Wacom), máy in 3D.
  • Vật tư văn phòng phẩm như giấy in khổ lớn, bút vẽ kỹ thuật, mực in, vật liệu làm mô hình.

Thêm vào đó, việc tìm hiểu về các khấu trừ thuế thông minh cho dân thiết kế đồ họa có thể giúp bạn nhận ra nhiều khoản chi phí tiềm năng khác.

Một kiến trúc sư đang tỉ mỉ sắp xếp các hóa đơn chi phí dự án bên cạnh bản vẽ thiết kế dang dở.

Chi Phí Văn Phòng và Địa Điểm Làm Việc

Dù bạn thuê một văn phòng riêng hay làm việc tại nhà, các chi phí liên quan đến không gian làm việc đều có thể được khấu trừ. Điều này giúp giảm bớt gánh nặng tài chính đáng kể.

Cụ thể, các khoản chi phí này bao gồm tiền thuê văn phòng hàng tháng. Nếu bạn làm việc tại nhà (home office), bạn có thể phân bổ một phần chi phí thuê nhà, điện, nước, và internet tương ứng với diện tích sử dụng cho công việc. Hơn nữa, chi phí sửa chữa và bảo trì không gian làm việc cũng là một khoản được trừ.

Chi Phí Marketing và Tìm Kiếm Khách Hàng

Để phát triển sự nghiệp, việc đầu tư vào marketing là không thể thiếu. May mắn là pháp luật thuế cho phép bạn khấu trừ các chi phí này. Ví dụ, chi phí chạy quảng cáo trên các nền tảng như Google Ads, Facebook Ads để tiếp cận khách hàng tiềm năng là hoàn toàn hợp lệ.

Ngoài ra, các khoản chi khác như phí duy trì website, tên miền, hosting cho portfolio online của bạn cũng được tính. Chi phí in ấn danh thiếp, brochure, hay các tài liệu giới thiệu năng lực khác cũng thuộc nhóm này.

Chi Phí Di Chuyển và Công Tác

Công việc của một kiến trúc sư thường đòi hỏi phải di chuyển nhiều. Bạn có thể phải đi gặp khách hàng, khảo sát thực địa công trình, hoặc tham dự các cuộc họp quan trọng. Tất cả các chi phí này đều có thể được khấu trừ.

Những chi phí này bao gồm vé máy bay, vé tàu xe, chi phí taxi đến địa điểm công tác. Thêm vào đó, chi phí lưu trú tại khách sạn và chi phí ăn uống trong thời gian công tác cũng được tính, tuy nhiên cần tuân thủ theo định mức quy định của công ty (nếu có) hoặc các quy định chung.

Chi Phí Phát Triển Chuyên Môn

Ngành thiết kế luôn thay đổi, do đó việc cập nhật kiến thức và kỹ năng là rất cần thiết. Các chi phí đầu tư cho giáo dục và phát triển bản thân cũng được xem là chi phí hợp lệ. Ví dụ, học phí cho các khóa học nâng cao về phần mềm mới, kỹ thuật dựng hình, hay quản lý dự án.

Bên cạnh đó, phí tham dự các hội thảo chuyên ngành, triển lãm kiến trúc, hay chi phí mua sách, tạp chí chuyên ngành cũng là những khoản đầu tư đáng giá và được phép khấu trừ.

Bí Quyết Ghi Chép Chứng Từ Hợp Lệ, Chống Thất Lạc

Việc có chi phí là một chuyện, nhưng chứng minh được nó với cơ quan thuế lại là chuyện khác. Chìa khóa nằm ở việc lưu trữ hóa đơn, chứng từ một cách khoa học và hợp lệ. Nếu không có chứng từ, chi phí đó sẽ không được chấp nhận.

Hóa Đơn, Chứng Từ Hợp Lệ Là Gì?

Một chứng từ hợp lệ phải chứa đầy đủ thông tin cần thiết. Đầu tiên, hóa đơn giá trị gia tăng (VAT) luôn là lựa chọn tốt nhất. Nó thể hiện rõ tên, địa chỉ, mã số thuế của cả người bán và người mua.

Trong trường hợp không có hóa đơn GTGT, hóa đơn bán hàng thông thường cũng được chấp nhận. Đối với các khoản chi nhỏ lẻ không có hóa đơn như phí gửi xe, bạn cần lập bảng kê chi tiết. Đặc biệt, với các khoản chi có giá trị từ 20 triệu đồng trở lên, bạn bắt buộc phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt, ví dụ như sao kê ngân hàng hoặc ủy nhiệm chi.

Công Cụ và Phương Pháp Lưu Trữ Hiệu Quả

Trong thời đại số, việc lưu trữ chứng từ đã trở nên dễ dàng hơn rất nhiều. Bạn không cần phải giữ một chồng giấy tờ dày cộp. Thay vào đó, hãy tận dụng công nghệ để quản lý chi phí một cách thông minh.

Hãy sử dụng các ứng dụng di động để chụp lại hóa đơn ngay sau khi nhận. Sau đó, bạn có thể tạo một bảng tính trên Google Sheets hoặc Excel để theo dõi các khoản chi theo từng danh mục. Việc này giúp bạn có cái nhìn tổng quan về tình hình tài chính. Hơn nữa, các giải pháp ghi chép chi phí bằng AI đang ngày càng phổ biến, giúp tự động hóa quy trình và giảm thiểu sai sót.

Những Sai Lầm Phổ Biến Cần Tránh Khi Kê Khai Chi Phí

Hiểu rõ các quy định sẽ giúp bạn tránh được những sai lầm không đáng có, vốn có thể dẫn đến việc bị truy thu thuế và phạt. Dưới đây là một vài lỗi phổ biến mà các kiến trúc sư thường mắc phải.

  • Nhầm lẫn chi phí cá nhân và công việc: Các khoản chi như bữa ăn với gia đình, mua sắm cá nhân, hay du lịch giải trí không được tính là chi phí kinh doanh.
  • Thiếu hóa đơn, chứng từ: Đây là sai lầm nghiêm trọng nhất. Mọi khoản chi muốn được khấu trừ đều phải có chứng từ hợp lệ đi kèm.
  • Sử dụng chứng từ không hợp lệ: Hóa đơn bị tẩy xóa, sai tên công ty, sai mã số thuế hoặc ngày tháng sẽ không được chấp nhận.
  • Ghi chép không nhất quán: Số liệu trên sổ sách và trên tờ khai thuế phải khớp nhau. Bất kỳ sự khác biệt nào cũng cần được giải trình rõ ràng.

Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ)

Làm việc tại nhà thì khấu trừ chi phí như thế nào?

Bạn có thể khấu trừ một phần chi phí nhà ở (tiền thuê, điện, nước, internet) dựa trên tỷ lệ diện tích sử dụng cho công việc so với tổng diện tích căn nhà. Bạn cần có hợp đồng thuê nhà và các hóa đơn tiện ích đứng tên mình để làm bằng chứng.

Chi phí mua máy tính mới có được trừ hết một lần không?

Không. Máy tính được xem là tài sản cố định. Do đó, chi phí mua máy sẽ được phân bổ dần vào chi phí hàng tháng/năm thông qua khấu hao, thay vì trừ hết một lần. Thời gian khấu hao cho thiết bị điện tử thường là 3 năm.

Chi phí tiếp khách (ăn uống) có được trừ không?

Có, nhưng phải liên quan trực tiếp đến hoạt động kinh doanh (ví dụ: bữa ăn để bàn bạc hợp đồng với khách hàng) và phải có hóa đơn hợp lệ. Tuy nhiên, khoản chi này thường bị giới hạn và xem xét kỹ lưỡng, vì vậy hãy đảm bảo bạn có lý do chính đáng.

Tôi quên lấy hóa đơn thì phải làm sao?

Nếu bạn quên lấy hóa đơn, rất tiếc là khoản chi đó sẽ không được tính là chi phí hợp lệ để khấu trừ thuế. Đây là lý do tại sao việc tạo thói quen lấy và lưu hóa đơn cho mọi khoản chi liên quan đến công việc là cực kỳ quan trọng.

Cần lưu trữ chứng từ trong bao lâu?

Theo Luật Kế toán Việt Nam, bạn phải lưu trữ tất cả các hóa đơn, chứng từ, sổ sách kế toán trong thời gian tối thiểu là 10 năm. Việc này nhằm phục vụ cho công tác kiểm tra, thanh tra của cơ quan thuế khi cần thiết.