Nghĩa vụ Thuế cho Hộ Kinh Doanh Bất Động Sản, Bảo Hiểm
Published on Tháng 12 17, 2025 by Admin
Đối với những ai đang hoạt động trong lĩnh vực môi giới bất động sản hoặc bảo hiểm dưới hình thức hộ kinh doanh, việc nắm vững các nghĩa vụ thuế là vô cùng quan trọng. Sự thay đổi trong chính sách thuế, đặc biệt là việc chuyển đổi từ phương pháp tính thuế khoán sang tự khai báo, đặt ra những yêu cầu mới. Bài viết này sẽ đi sâu vào các quy định thuế hiện hành, giúp các hộ kinh doanh trong ngành này hiểu rõ trách nhiệm của mình.
Sự Thay Đổi Quan Trọng Trong Chính Sách Thuế
Chính sách thuế đối với hộ kinh doanh đang có những bước chuyển mình đáng kể. Cụ thể, phương pháp tính thuế khoán, vốn được áp dụng trong nhiều năm, sẽ chính thức chấm dứt từ ngày 1 tháng 1 năm 2026. Thay vào đó, hộ kinh doanh sẽ phải chuyển sang hệ thống tự khai báo thu nhập và nghĩa vụ thuế. Sự thay đổi này nhằm mục đích tăng cường tính minh bạch, công bằng và thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ hơn của khu vực kinh tế tư nhân, phù hợp với Nghị quyết 68-NQ/TW của Đảng. Hơn nữa, việc chuyển đổi này mở ra nhiều cơ hội mới cho hộ kinh doanh trong việc tiếp cận các khoản vay, mở rộng quy mô hoạt động và tiến tới chuyển đổi thành doanh nghiệp chính thức.
Tại sao lại có sự thay đổi này?
Theo bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hiệp hội Tư vấn Thuế Việt Nam, sự thay đổi này là cần thiết để đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong hệ thống thuế. Bà cũng nhấn mạnh rằng, với Luật Quản lý thuế và các quy định liên quan, hiện có hai phương pháp tính thuế: khoán và khai báo. Từ năm 2026, phương pháp khoán sẽ không còn được áp dụng và thay thế bằng hệ thống khai báo gắn liền với hóa đơn và chứng từ. Điều này cho phép các hộ kinh doanh chủ động kê khai doanh thu, chi phí và số thuế phải nộp.
Ngưỡng Doanh Thu Miễn Thuế
Một điểm quan trọng cần lưu ý là hộ kinh doanh có doanh thu hàng năm dưới 200 triệu đồng sẽ được miễn thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân. Tuy nhiên, những hộ kinh doanh có doanh thu cao hơn ngưỡng này sẽ phải tuân thủ hệ thống khai báo thuế chặt chẽ hơn, dưới sự giám sát chặt chẽ hơn từ cơ quan thuế. Việc này được kỳ vọng sẽ nâng cao uy tín, cải thiện tính minh bạch, tạo điều kiện thuận lợi cho việc tiếp cận các khoản vay và hợp tác kinh doanh, đồng thời cung cấp nền tảng để hộ kinh doanh dần chuyển đổi thành doanh nghiệp.
Quy Định Pháp Lý về Hoạt Động Kinh Doanh
Luật Đầu tư số 61/2020 và Luật Doanh nghiệp số 59/2020, có hiệu lực từ ngày 01 tháng 01 năm 2021, là hai đạo luật cơ bản điều chỉnh hoạt động đầu tư và kinh doanh tại Việt Nam. Các luật này áp dụng cho cả nhà đầu tư trong nước và nhà đầu tư nước ngoài. Đây là khung pháp lý nền tảng cho mọi hoạt động kinh doanh.
Các Ngành Nghề Bị Cấm Kinh Doanh
Luật Đầu tư cũng quy định rõ các ngành nghề bị cấm kinh doanh. Bao gồm các hoạt động liên quan đến ma túy, hóa chất, khoáng sản độc hại, mại dâm, mua bán bộ phận cơ thể người, và các hoạt động liên quan đến sinh sản vô tính. Ngoài ra, các dịch vụ đòi nợ cũng nằm trong danh sách này.
Các Ngành Nghề Kinh Doanh Có Điều Kiện
Bên cạnh đó, có nhiều ngành nghề kinh doanh có điều kiện. Các điều kiện này sẽ được quy định cụ thể trong các Luật, Pháp lệnh, Nghị định và các Điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên. Đối với nhà đầu tư nước ngoài, các điều kiện có thể bao gồm tỷ lệ sở hữu vốn, hình thức đầu tư, phạm vi hoạt động, năng lực của nhà đầu tư và đối tác Việt Nam, cùng các điều kiện khác theo quy định của pháp luật Việt Nam và điều ước quốc tế. Trong đó, ngành nghề kinh doanh bảo hiểm và môi giới bảo hiểm nằm trong danh sách các ngành nghề kinh doanh có điều kiện. Cụ thể, theo Phụ lục 4 của Luật Đầu tư, kinh doanh bảo hiểm, tái bảo hiểm, môi giới bảo hiểm và các dịch vụ phụ trợ bảo hiểm đều là các hoạt động kinh doanh có điều kiện.
Nghĩa vụ Thuế Cụ Thể Cho Môi Giới Bất Động Sản và Bảo Hiểm
Với sự thay đổi từ thuế khoán sang tự khai báo, hộ kinh doanh trong lĩnh vực bất động sản và bảo hiểm cần hiểu rõ cách tính thuế. Trước đây, thuế khoán dựa trên doanh thu ước tính. Tuy nhiên, từ năm 2026, phương pháp khai báo sẽ yêu cầu chủ hộ kinh doanh phải kê khai chi tiết doanh thu, chi phí phát sinh và các khoản thuế phải nộp. Điều này đòi hỏi sự ghi chép sổ sách cẩn thận và hiểu biết về các quy định thuế liên quan.
Thuế Thu Nhập Cá Nhân (TNCN)
Thu nhập từ hoạt động môi giới bất động sản và bảo hiểm sẽ chịu thuế TNCN. Cách tính thuế TNCN sẽ phụ thuộc vào việc bạn có sử dụng lao động hay không và quy mô hoạt động. Đối với cá nhân làm môi giới, thu nhập chịu thuế sẽ là doanh thu trừ đi các khoản chi phí được khấu trừ. Các khoản chi phí hợp lý có thể bao gồm chi phí marketing, đi lại, điện thoại, và các chi phí liên quan trực tiếp đến hoạt động kinh doanh.
Thuế Giá Trị Gia Tăng (GTGT)
Hộ kinh doanh hoạt động trong lĩnh vực này cũng có thể phải nộp thuế GTGT. Ngưỡng doanh thu để áp dụng thuế GTGT vẫn là 200 triệu đồng/năm. Nếu doanh thu vượt quá ngưỡng này, hộ kinh doanh sẽ phải đăng ký và kê khai thuế GTGT theo phương pháp khai báo. Mức thuế suất áp dụng sẽ tùy thuộc vào từng loại hình dịch vụ cụ thể, thường là 10% đối với các dịch vụ tư vấn và môi giới.
Các Khoản Thuế và Phí Khác
Ngoài thuế TNCN và thuế GTGT, hộ kinh doanh còn có thể phải nộp các loại thuế, phí khác như lệ phí môn bài, phí sử dụng vỉa hè (nếu có), hoặc các khoản phí liên quan đến hoạt động kinh doanh theo quy định của địa phương. Việc nắm rõ tất cả các khoản phí này giúp tránh bị phạt do chậm nộp hoặc thiếu nộp.
Công Nghệ Hỗ Trợ Kê Khai Thuế
Với sự thay đổi sang phương pháp tự khai báo, công nghệ đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ hộ kinh doanh. Các giải pháp phần mềm quản lý bán hàng, hóa đơn điện tử và kê khai thuế giúp đơn giản hóa quy trình. Ví dụ, MISA đã giới thiệu các gói giải pháp toàn diện bao gồm quản lý bán hàng, hóa đơn điện tử và kê khai thuế. Nền tảng MISA eShop cho phép người dùng quản lý bán hàng, xuất hóa đơn, lưu trữ hồ sơ và khai thuế chỉ bằng một ứng dụng trên điện thoại thông minh. Đối với các hộ kinh doanh lớn hơn, MISA cung cấp gói tích hợp MISA eShop với thiết bị POS, kết nối với giải pháp kế toán và thuế của công ty, tự động hóa việc nhập dữ liệu, khai thuế điện tử và thanh toán.
Vai trò của Hóa đơn Điện tử
Hóa đơn điện tử là một yếu tố then chốt trong hệ thống khai báo thuế mới. Việc sử dụng hóa đơn điện tử không chỉ giúp minh bạch hóa giao dịch mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho việc kê khai và quyết toán thuế. Các hộ kinh doanh nên chủ động tìm hiểu và áp dụng các giải pháp hóa đơn điện tử phù hợp để đáp ứng yêu cầu của cơ quan thuế. Bạn có thể tìm hiểu thêm về lợi ích và quy trình tích hợp POS với hóa đơn điện tử tại đây.
Các Thách Thức và Cơ Hội
Việc chuyển đổi từ thuế khoán sang tự khai báo chắc chắn sẽ mang đến những thách thức ban đầu. Các hộ kinh doanh có thể gặp khó khăn trong việc thay đổi thói quen quản lý, đầu tư vào công cụ quản lý mới và thích ứng với việc báo cáo minh bạch. Tuy nhiên, những lợi ích dài hạn là rất lớn. Với tài chính minh bạch, hộ kinh doanh sẽ dễ dàng tiếp cận tín dụng hơn, tích hợp vào chuỗi giá trị và đạt được sự tăng trưởng bền vững.
Tiếp cận Nguồn Vốn
Tài chính minh bạch là chìa khóa để tiếp cận các nguồn vốn vay. Các ngân hàng và tổ chức tài chính sẽ có cái nhìn tin cậy hơn đối với các hộ kinh doanh có báo cáo tài chính rõ ràng. VPBank, ví dụ, đã giới thiệu các giải pháp tài chính dành riêng cho hộ kinh doanh, bao gồm gói vay V20K với lãi suất ưu đãi. Ngân hàng không chỉ cung cấp vốn mà còn hỗ trợ hộ kinh doanh trong quản lý, bảo hiểm và tái đầu tư để thúc đẩy tăng trưởng dài hạn.
Chuyển đổi Thành Doanh Nghiệp
Việc tuân thủ các quy định thuế chặt chẽ hơn cũng là bước đệm quan trọng để hộ kinh doanh có thể tiến tới việc chuyển đổi thành doanh nghiệp. Quy trình này giúp xây dựng nền tảng quản lý vững chắc và tạo tiền đề cho sự phát triển bền vững trong tương lai. Nếu bạn đang cân nhắc về thời điểm chuyển đổi, bài viết Khi nào hộ kinh doanh nên chuyển sang phương pháp kế toán? sẽ cung cấp thêm thông tin hữu ích.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Hộ kinh doanh bất động sản/bảo hiểm có phải nộp thuế môn bài không?
Có, theo quy định hiện hành, hầu hết các hộ kinh doanh đều phải nộp thuế môn bài hàng năm. Mức lệ phí môn bài sẽ tùy thuộc vào mức doanh thu hoặc ngành nghề kinh doanh.
Làm thế nào để tính toán chi phí được khấu trừ khi khai thuế?
Các chi phí được khấu trừ phải liên quan trực tiếp đến hoạt động kinh doanh, có đầy đủ hóa đơn, chứng từ hợp pháp và được ghi nhận trong sổ sách kế toán. Ví dụ, chi phí marketing, chi phí đi lại cho khách hàng, chi phí điện thoại, internet đều có thể được khấu trừ nếu đáp ứng các điều kiện này.
Tôi là môi giới bảo hiểm tự do, tôi có cần đăng ký mã số thuế không?
Có, mọi cá nhân hoạt động kinh doanh, bao gồm cả môi giới bảo hiểm tự do, đều cần đăng ký mã số thuế cá nhân. Bạn có thể tìm hiểu về cách tự đăng ký MST lần đầu cho cá nhân tại hướng dẫn này.
Nếu tôi chỉ làm môi giới bất động sản thời vụ thì có khác gì về thuế không?
Hoạt động kinh doanh thời vụ vẫn phải tuân thủ các quy định về thuế. Tuy nhiên, cách kê khai và tính thuế có thể có những điều chỉnh nhất định. Quan trọng là bạn phải ghi nhận đầy đủ doanh thu và chi phí phát sinh trong thời gian hoạt động.
Tôi có thể tìm hiểu thêm về thuế hoa hồng đại lý ở đâu?
Bạn có thể tham khảo bài viết Thuế Hoa Hồng Đại Lý: Hiểu Rõ Quy Định Cho Mọi Lĩnh Vực để có cái nhìn chi tiết hơn về quy định thuế áp dụng cho các hoạt động nhận hoa hồng.

