Chính sách thuế Hà Nội: Cập nhật và Tác động 2026

Trong bối cảnh thương mại quốc tế ngày càng biến động, các doanh nghiệp hoạt động tại Việt Nam, đặc biệt là tại thủ đô Hà Nội, luôn cần cập nhật sát sao các thay đổi về chính sách thuế. Việc nắm bắt kịp thời các điều chỉnh về thuế quan và các quy định liên quan sẽ giúp doanh nghiệp tối ưu hóa hoạt động, giảm thiểu rủi ro và duy trì lợi thế cạnh tranh. Bài viết này sẽ đi sâu vào những thay đổi gần đây và tác động của chúng đối với các nhà logistics và tư vấn thương mại.

Chính sách Thuế Nhập khẩu Hoa Kỳ: Thay đổi Đáng chú ý

Một trong những thay đổi quan trọng gần đây liên quan đến chính sách thuế là sự điều chỉnh thuế nhập khẩu của Hoa Kỳ đối với hàng hóa từ Việt Nam. Cụ thể, vào ngày 24 tháng 2 năm 2025 (giờ Mỹ), Hoa Kỳ đã áp dụng một chính sách thương mại mới. Điều này đã dẫn đến việc giảm thuế nhập khẩu trung bình đối với hàng hóa Việt Nam xuống còn khoảng 16%, so với mức 21.6% trước đó theo dữ liệu từ Global Trade Alert.

Sự thay đổi này bắt nguồn từ quyết định của Tòa án Tối cao Hoa Kỳ bác bỏ các mức thuế trước đó. Thay vào đó, chính quyền Tổng thống Donald Trump đã áp dụng một mức thuế bổ sung 10% theo Mục 122 của Đạo luật Thương mại. Tuy nhiên, ngay cả với mức thuế bổ sung này, tổng thuế suất hiệu lực đối với hàng hóa Việt Nam vẫn thấp hơn so với quy định cũ.

Việt Nam là một trong những quốc gia ghi nhận mức giảm thuế đáng kể nhất. Hoa Kỳ hiện nhập khẩu khoảng 136.1 tỷ USD hàng hóa từ Việt Nam, biến Việt Nam thành một trong những đối tác thương mại lớn nhất của Washington. Sự điều chỉnh này không chỉ có lợi cho Việt Nam mà còn làm giảm mức thuế nhập khẩu trung bình toàn cầu vào Hoa Kỳ xuống còn khoảng 11.6% so với 15.3% trước đây. Các quốc gia khác như Trung Quốc (giảm từ 36.8% xuống 26.9%) và Ấn Độ (giảm từ 22.3% xuống dưới 14%) cũng ghi nhận những thay đổi tương tự.

Tác động của Biến động Thuế đến Xuất khẩu Việt Nam

Việc Hoa Kỳ điều chỉnh chính sách thuế có tác động trực tiếp đến hoạt động xuất khẩu của Việt Nam, vốn phụ thuộc nhiều vào thị trường này. Theo ước tính của Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc, các mức thuế của Hoa Kỳ có thể làm giảm tới 1/5 kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang thị trường này. Điều này đặt Việt Nam vào tình thế khó khăn, trở thành quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề nhất tại Đông Nam Á. Thủ tướng Phạm Minh Chính đã nhấn mạnh rằng xuất khẩu sẽ đối mặt với nhiều thách thức do cạnh tranh chiến lược, xung đột và chính sách thuế “có đi có lại” của Hoa Kỳ theo một tuyên bố trên website chính phủ.

Để đối phó, Việt Nam đang tích cực theo đuổi các hiệp định thương mại mới. Mục tiêu là ký kết các hiệp định thương mại tự do với khối thương mại Mercosur của Mỹ Latinh và các quốc gia Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC) trong năm nay. Bên cạnh đó, Việt Nam cũng tiếp tục đàm phán thương mại với Hoa Kỳ. Ngoài ra, chính phủ cũng chỉ đạo các cơ quan chức năng tăng cường kiểm soát hàng nhập khẩu vi phạm bản quyền quốc tế và có vấn đề về nguồn gốc xuất xứ. Các vấn đề này đã được các quan chức Hoa Kỳ nêu ra thường xuyên trong quan hệ song phương.

Một điểm đáng lưu ý khác là Hoa Kỳ còn áp dụng mức thuế 40% đối với hàng hóa được xác định là trung chuyển qua Việt Nam. Điều này có thể gây ảnh hưởng lớn nếu Washington quyết định đặt ra các giới hạn nghiêm ngặt về thành phần nước ngoài trong các mặt hàng xuất khẩu, bởi lẽ hàng hóa Việt Nam phụ thuộc nhiều vào các linh kiện từ Trung Quốc.

Phân tích Tác động và Chiến lược cho Doanh nghiệp Logistics

Các chuyên gia phân tích nhận định rằng việc thuế suất nhập khẩu hiệu lực của Hoa Kỳ giảm từ khoảng 20% dưới thời IEEPA xuống còn 10-15% theo cơ cấu mới sẽ giúp giảm áp lực chi phí cho các lô hàng xuất khẩu sang Mỹ. Tuy nhiên, cạnh tranh có thể gia tăng nếu các mức thuế tương hỗ được áp dụng đồng đều hơn giữa các quốc gia, làm giảm lợi thế trước đây của Việt Nam so với một số đối thủ, đặc biệt là Trung Quốc.

Thêm vào đó, các mức thuế theo Mục 122 chỉ có hiệu lực trong 150 ngày trừ khi được Quốc hội phê chuẩn gia hạn. Điều này cho thấy sự không chắc chắn về chính sách thương mại của Hoa Kỳ. Các nhà phân tích cho rằng Washington đang dịch chuyển sang các công cụ pháp lý bền vững hơn trong khi vẫn duy trì lập trường bảo hộ. Hoa Kỳ cũng đang mở rộng các cuộc điều tra thương mại theo Mục 232 vào các lĩnh vực như robot, tuabin gió và dược phẩm. Đồng thời, các cuộc điều tra bổ sung theo Mục 301 cũng đang được xem xét đối với các đối tác lớn về năng lực sản xuất dư thừa và phân biệt đối xử về công nghệ theo cảnh báo từ Đại diện Thương mại Hoa Kỳ Jamieson Greer.

Sự bất ổn chính sách này được dự báo sẽ khiến các doanh nghiệp toàn cầu thận trọng hơn. Họ cần điều chỉnh kế hoạch chuỗi cung ứng và đầu tư của mình để thích ứng với các quy tắc thương mại thay đổi. Do đó, các công ty logistics cần chủ động đánh giá lại các tuyến đường vận chuyển, chi phí và các yếu tố rủi ro liên quan đến thuế quan. Việc đa dạng hóa thị trường xuất khẩu và tìm kiếm các hiệp định thương mại tự do mới là chiến lược quan trọng để giảm thiểu sự phụ thuộc vào một thị trường duy nhất. Đồng thời, việc tìm hiểu sâu về các quy định thuế nhập khẩu, thuế xuất khẩu của các quốc gia đối tác cũng là điều cần thiết.

Các yếu tố cần cân nhắc cho Logistics Việt Nam

Các doanh nghiệp logistics tại Việt Nam cần đặc biệt chú ý đến các yếu tố sau:

• Biến động Thuế quan: Theo dõi sát sao các thay đổi về thuế nhập khẩu và xuất khẩu của các thị trường trọng điểm. Điều này bao gồm cả các loại thuế có thể phát sinh bất ngờ.
• Chi phí Vận chuyển: Các thay đổi về thuế quan có thể ảnh hưởng đến chi phí vận chuyển. Các công ty logistics cần tính toán kỹ lưỡng để đưa ra mức giá cạnh tranh.
• Quản lý Rủi ro: Xây dựng các kịch bản ứng phó với biến động thuế và chính sách thương mại. Đa dạng hóa tuyến đường và đối tác vận chuyển cũng là một biện pháp giảm thiểu rủi ro.
• Tuân thủ Pháp luật: Đảm bảo tuân thủ đầy đủ các quy định về khai báo hải quan, thuế và các yêu cầu pháp lý khác tại các quốc gia có hoạt động kinh doanh.
• Hợp tác Quốc tế: Xây dựng mối quan hệ đối tác chặt chẽ với các hãng tàu, hãng hàng không và các nhà cung cấp dịch vụ logistics quốc tế để có được thông tin và sự hỗ trợ kịp thời.

Chiến lược Đa dạng hóa Thị trường Xuất khẩu

Trong bối cảnh các hiệp định thương mại tự do đã được ký kết với Liên minh Châu Âu (2020) và Vương quốc Anh (2021), cũng như việc gia nhập Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) năm 2018, Việt Nam có nhiều cơ hội để giảm sự phụ thuộc vào thị trường Hoa Kỳ. Tuy nhiên, Việt Nam vẫn duy trì mối quan hệ thương mại chặt chẽ với Trung Quốc, đối tác thương mại lớn nhất của mình.

Việc đa dạng hóa thị trường xuất khẩu là một chiến lược dài hạn quan trọng. Điều này giúp giảm thiểu tác động của các biến động chính sách từ một thị trường đơn lẻ. Các công ty logistics cần hỗ trợ khách hàng trong việc tiếp cận các thị trường mới, hiểu rõ các quy định về thuế và vận chuyển tại các quốc gia đó. Tìm hiểu về các hiệp định thương mại tự do và cách tận dụng chúng để giảm thiểu chi phí thuế nhập khẩu là một bước đi chiến lược. Ví dụ, việc nắm vững các quy định về xuất xứ hàng hóa có thể mang lại lợi thế đáng kể. Tìm hiểu về ưu đãi thuế từ các Hiệp định Thương mại Tự do (FTA) của Việt Nam sẽ giúp doanh nghiệp tối ưu hóa hoạt động.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Kết luận

Sự thay đổi trong chính sách thuế quan của Hoa Kỳ là một minh chứng rõ ràng cho sự phức tạp và năng động của môi trường thương mại toàn cầu. Đối với các doanh nghiệp logistics và tư vấn thương mại tại Việt Nam, việc thích ứng linh hoạt, cập nhật kiến thức và xây dựng chiến lược kinh doanh bền vững là yếu tố then chốt để vượt qua thách thức và nắm bắt cơ hội. Việc hiểu rõ các quy định thuế, tận dụng các hiệp định thương mại và đa dạng hóa thị trường sẽ giúp doanh nghiệp duy trì khả năng cạnh tranh và phát triển bền vững trong bối cảnh mới.