Tối Ưu Chuỗi Cung Ứng Trước Biến Động Thuế Quan

Trong bối cảnh thương mại toàn cầu đầy biến động, các nhà quản lý chuỗi cung ứng đang đối mặt với thách thức chưa từng có. Thuế quan, từng là một yếu tố chiến thuật, nay đã trở thành ưu tiên hàng đầu. Nhiều tổ chức nhận thấy đây không chỉ là một sự gián đoạn tạm thời mà là một sự tái cấu trúc sâu sắc của thương mại quốc tế. Hiểu rõ và chủ động đối phó với “chuỗi cung ứng nhạy cảm với thuế quan” (tariff sensitive supply) là yếu tố then chốt để bảo vệ lợi nhuận và duy trì lợi thế cạnh tranh.

Thế Giới Thương Mại Thay Đổi

Các chuyên gia thương mại cho biết áp lực từ thuế quan ngày càng tăng. Một báo cáo cho thấy hơn ba phần tư (76%) các chuyên gia tin rằng các mức thuế mới từ Mỹ sẽ là một cách tiếp cận lâu dài đối với thương mại toàn cầu, ít nhất là trong bốn năm tới. Điều này có nghĩa là các doanh nghiệp cần có chiến lược thích ứng nhanh chóng và hiệu quả. Quan trọng hơn, các tổ chức hàng đầu đã bắt đầu hành động quyết đoán, và các nghiên cứu đã chỉ ra những chiến lược mang lại hiệu quả tốt nhất.

Tái cấu trúc chuỗi cung ứng: Thay đổi mô hình tìm nguồn cung ứng

Đây là chiến lược giảm thiểu thuế quan phổ biến nhất, được 65% người trả lời khảo sát đề cập. Các doanh nghiệp đang tái cấu trúc chuỗi cung ứng để giảm thiểu sự phụ thuộc vào các nguồn cung có thể bị ảnh hưởng bởi thuế quan. Điều này không chỉ đơn thuần là thay đổi nhà cung cấp, mà là đa dạng hóa chiến lược. Các chuyên gia đang mở rộng cơ sở nhà cung cấp trên nhiều quốc gia và khu vực. Mục tiêu là giảm sự phụ thuộc vào một nguồn duy nhất. Cách tiếp cận này đòi hỏi phân tích kỹ lưỡng chi phí cuối cùng, bao gồm thuế quan, logistics, chất lượng và độ tin cậy.

Một số ý kiến cho rằng việc “sắp xếp lại mối quan hệ với nhà cung cấp” ngày càng trở nên cần thiết. Biến động thuế quan gây ra sự không chắc chắn trong vận chuyển và mua hàng. Điều này làm tăng chi phí logistics và gây khó khăn trong việc duy trì thỏa thuận với các nhà xuất khẩu. Do đó, việc thay đổi mô hình tìm nguồn cung ứng hiệu quả bao gồm cả chiến lược gần bờ (nearshoring) và tái thiết lập sản xuất trong nước (reshoring).

Hơn một nửa (51%) số người được hỏi cho biết tổ chức của họ đang hoặc cân nhắc chuyển sản xuất về Hoa Kỳ để tránh thuế quan. Đây là một sự gia tăng đáng kể so với các năm trước. Đối với các doanh nghiệp Việt Nam, việc tìm kiếm các nguồn cung ứng chiến lược và tối ưu hóa chuỗi cung ứng tại Việt Nam có thể mang lại lợi thế đáng kể trong bối cảnh này. Tìm hiểu thêm về Việt Nam: Đòn Bẩy Chiến Lược Cho Chuỗi Cung Ứng Toàn Cầu có thể cung cấp những góc nhìn hữu ích.

Tăng cường quan hệ đối tác: Đàm phán lại hợp đồng nhà cung cấp

Một đa số (57%) báo cáo rằng tổ chức của họ có kế hoạch đàm phán lại hợp đồng với nhà cung cấp. Trong môi trường thương mại biến động hiện nay, các hợp đồng được viết cách đây một năm có thể không còn phản ánh đúng thực tế về chi phí, thời gian giao hàng hoặc trách nhiệm thuế quan. Đàm phán lại hợp đồng hiệu quả không chỉ đơn thuần là yêu cầu giá thấp hơn. Các tổ chức hàng đầu đang khám phá nhiều phương pháp khác nhau:

• Đàm phán mua số lượng lớn trước khi thuế mới có hiệu lực để chốt mức giá hiện tại.
• Thiết lập hợp đồng giá cố định để duy trì sự ổn định về giá bất chấp biến động thuế quan.
• Làm rõ trách nhiệm thuế quan trong hợp đồng để tránh tranh chấp về việc ai sẽ chịu chi phí tăng thêm.
• Xây dựng các điều khoản linh hoạt cho phép điều chỉnh khi tình hình thuế quan thay đổi.

Mục tiêu không chỉ là giảm chi phí. Quan trọng hơn là tạo ra các mối quan hệ đối tác có thể chống chịu được biến động thuế quan liên tục, đồng thời duy trì chất lượng và độ tin cậy. Việc này cũng liên quan đến việc hiểu rõ các hiệp định thương mại và cách chúng có thể giúp tối ưu hóa chi phí. Tìm hiểu về Hành lang Thuế Quan Việt Nam: Tối Ưu Hóa Lợi Ích Thương Mại có thể giúp bạn nắm bắt cơ hội này.

Tận dụng công nghệ: Tăng ngân sách công nghệ

Một sự thay đổi đáng chú ý là sự bùng nổ trong việc áp dụng công nghệ. Bốn trong mười người được hỏi cho biết họ đang khám phá các công nghệ mới nổi như AI hoặc blockchain. Con số này tăng từ chỉ 6% năm ngoái. Công nghệ có thể cung cấp khả năng hiển thị chuỗi cung ứng sâu sắc hơn. Nó cũng giúp phân tích tác động của thuế quan một cách chính xác hơn. Các giải pháp công nghệ có thể tự động hóa việc tuân thủ thuế quan. Chúng cũng có thể hỗ trợ việc tìm kiếm các nguồn cung ứng thay thế hiệu quả. Việc đầu tư vào công nghệ là một bước đi chiến lược để đối phó với sự phức tạp ngày càng tăng của thương mại toàn cầu.

Tác động của Thuế Quan đến Giá cả và Thị trường

Các mức thuế mới đã có tác động đáng kể đến giá cả hàng hóa. Nghiên cứu cho thấy giá hàng hóa cốt lõi đã tăng 1,9% so với xu hướng trước năm 2025. Các mặt hàng như đồ gia dụng, điện tử và hàng may mặc đặc biệt bị ảnh hưởng. Tuy nhiên, một số mặt hàng nhạy cảm với thuế quan khác, như quần áo, vẫn có mức giá ngang bằng hoặc thậm chí thấp hơn xu hướng.

Một phần đáng kể (61-80%) của các khoản thuế mới đã được chuyển sang giá bán lẻ cho người tiêu dùng. Điều này cho thấy áp lực chi phí đáng kể. Về thị trường chứng khoán, S&P 500 đã phục hồi sau khi giảm ban đầu. Điều này cho thấy thị trường có thể đã điều chỉnh kỳ vọng về tác động dài hạn của thuế quan. Tuy nhiên, sự không chắc chắn về phạm vi và quy mô của các biện pháp thuế quan trong tương lai vẫn là một yếu tố rủi ro.

Thuế quan tác động đến các khâu khác nhau của chuỗi cung ứng

Cấu trúc của thuế quan có thể ảnh hưởng đến cách chúng truyền vào các biến số kinh tế vĩ mô. Việc áp thuế lên hàng hóa cuối cùng sẽ trực tiếp làm tăng giá tiêu dùng. Điều này có thể làm giảm nhu cầu nhập khẩu. Nó cũng có thể chuyển dịch tiêu dùng sang các sản phẩm thay thế trong nước hoặc từ các quốc gia thứ ba. Ngược lại, thuế quan đối với các yếu tố đầu vào trung gian ảnh hưởng đến chi phí sản xuất. Điều này tác động đến quyết định giá cả, khả năng cạnh tranh và hoạt động kinh tế tổng thể của các công ty.

Ví dụ, thuế đối với các thành phần thiết yếu như chất bán dẫn có thể dẫn đến lạm phát chi phí đẩy dai dẳng. Nó cũng có thể làm gián đoạn chuỗi cung ứng, ảnh hưởng đến sản lượng và việc làm trên diện rộng. Điều này đặc biệt đúng đối với các nền kinh tế có độ mở cao và hội nhập sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu. Để hiểu rõ hơn về cách tối ưu hóa chi phí nhập khẩu, bạn có thể tham khảo Tối Ưu Chi Phí Nhập Khẩu: Hiểu Rõ Mô Hình Tính Thuế Việt Nam.

Tính thay thế và Sức mạnh định giá

Mức độ mà thuế quan làm thay đổi mô hình thương mại và định giá phụ thuộc vào khả năng thay thế của hàng hóa bị đánh thuế. Nếu các sản phẩm xuất khẩu bị áp thuế có các lựa chọn thay thế gần giống – từ các nhà sản xuất trong nước hoặc từ các nhà cung cấp nước thứ ba – tác động lên giá cả và hoạt động kinh tế có thể được giảm thiểu. Người mua có thể chuyển sang các hàng hóa không bị đánh thuế. Tuy nhiên, nếu các sản phẩm bị đánh thuế có sự khác biệt và khó thay thế, các nhà xuất khẩu có thể có nhiều sức mạnh định giá hơn vì nhu cầu đối với sản phẩm của họ kém co giãn.

Liên minh Châu Âu (EU) đã áp dụng các biện pháp trả đũa thuế quan một cách thận trọng. Họ ưu tiên đàm phán và ngoại giao. EU đã nhắm mục tiêu vào khoảng 26 tỷ euro hàng hóa của Mỹ. Các biện pháp này tập trung chủ yếu vào hàng hóa cuối cùng thay vì các yếu tố đầu vào trung gian. Danh sách hàng hóa bị áp thuế của EU bao gồm các sản phẩm tiêu dùng như đồ uống, thực phẩm, dệt may và thiết bị gia dụng. Cách tiếp cận này nhằm gây áp lực kinh tế và chính trị bằng cách nhắm vào các mặt hàng tiêu dùng nổi bật, ảnh hưởng đến các nhà sản xuất Mỹ. Đồng thời, nó cố gắng giảm thiểu tác động tiêu cực đến các nhà sản xuất châu Âu.

Các Chiến lược Giảm thiểu Thuế Quan

Để đối phó với sự biến động của thuế quan, các doanh nghiệp cần áp dụng các chiến lược đa dạng và linh hoạt. Việc chủ động điều chỉnh chuỗi cung ứng và quan hệ đối tác là rất quan trọng. Công nghệ đóng vai trò ngày càng lớn trong việc cung cấp khả năng hiển thị và phân tích dữ liệu cần thiết.

Đa dạng hóa nguồn cung ứng

Thay đổi mô hình tìm nguồn cung ứng là chiến lược phổ biến nhất. Điều này bao gồm việc tìm kiếm các nhà cung cấp ở các quốc gia hoặc khu vực ít bị ảnh hưởng bởi thuế quan. Nó cũng có thể bao gồm việc xem xét các nhà cung cấp địa phương hoặc gần biên giới. Mục tiêu là tạo ra một chuỗi cung ứng linh hoạt hơn. Nó có thể nhanh chóng thích ứng với những thay đổi trong chính sách thương mại.

Đàm phán lại hợp đồng

Các hợp đồng hiện có có thể cần được xem xét lại. Việc đàm phán lại các điều khoản về trách nhiệm thuế quan, giá cả và thời gian giao hàng là rất quan trọng. Các điều khoản linh hoạt có thể giúp giảm thiểu rủi ro. Nó cũng cho phép điều chỉnh khi các quy định thuế thay đổi. Việc xây dựng mối quan hệ đối tác mạnh mẽ với các nhà cung cấp là điều cần thiết.

Tối ưu hóa logistics và vận chuyển

Chi phí logistics có thể tăng đáng kể do thuế quan. Việc xem xét lại các tuyến đường vận chuyển, phương thức vận tải và các điểm trung chuyển có thể giúp giảm thiểu chi phí. Hiểu rõ Incoterms cũng rất quan trọng. Nó giúp xác định trách nhiệm và chi phí giữa người mua và người bán. Tìm hiểu thêm về cách tối ưu hóa chi phí này có thể được tìm thấy trong Việt Nam Logistics: Phân tích Biến động Chi phí 2025.

Sử dụng công nghệ để quản lý rủi ro

Các công nghệ như AI, blockchain và phân tích dữ liệu lớn có thể cung cấp thông tin chi tiết. Chúng giúp dự đoán và quản lý rủi ro thuế quan. Các nền tảng hiển thị chuỗi cung ứng có thể theo dõi nguồn gốc hàng hóa. Chúng cũng có thể cảnh báo về các khu vực có nguy cơ cao bị áp thuế. Việc đầu tư vào công nghệ này là một bước đi chiến lược để tăng cường khả năng phục hồi của chuỗi cung ứng.

Phần kết

Thế giới thương mại đang trải qua một sự chuyển đổi lớn. Các nhà quản lý chuỗi cung ứng cần phải chủ động và linh hoạt. Việc hiểu rõ “chuỗi cung ứng nhạy cảm với thuế quan” là điều bắt buộc. Bằng cách tái cấu trúc nguồn cung ứng, đàm phán lại hợp đồng, tối ưu hóa logistics và tận dụng công nghệ, các doanh nghiệp có thể vượt qua những thách thức này. Họ có thể đảm bảo sự tăng trưởng bền vững trong một môi trường kinh doanh toàn cầu đầy biến động.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)