Điều Chỉnh Thuế Tiêu Thụ Đặc Biệt: Tác Động Đến Hàng Cao Cấp

Chính sách thuế tại Việt Nam liên tục được cập nhật để phù hợp với tình hình kinh tế và xã hội. Gần đây, những điều chỉnh về Thuế Tiêu thụ Đặc biệt (SCT) đối với hàng hóa và dịch vụ cao cấp đang thu hút sự chú ý của các nhà bán lẻ cao cấp cũng như người tiêu dùng. Những thay đổi này không chỉ ảnh hưởng đến giá cả sản phẩm mà còn định hình lại chiến lược kinh doanh và hành vi mua sắm.

Thuế Tiêu thụ Đặc biệt (SCT) là gì?

Thuế Tiêu thụ Đặc biệt (SCT), hay còn gọi là thuế tiêu dùng đặc biệt, là một loại thuế đánh vào một số mặt hàng xa xỉ, không thiết yếu hoặc có hại cho sức khỏe. Mục đích của loại thuế này thường là để điều tiết tiêu dùng, khuyến khích lối sống lành mạnh và tăng nguồn thu cho ngân sách nhà nước. Tại Việt Nam, luật về SCT đã có hiệu lực từ năm 2009 và đã trải qua nhiều lần sửa đổi. Tuy nhiên, một khung pháp lý mới sẽ bắt đầu có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2026, mang tên Luật SCT 2025, thay thế cho các quy định hiện hành.

Phạm vi áp dụng của Thuế Tiêu thụ Đặc biệt

Theo luật hiện hành, thuế SCT áp dụng cho nhiều loại hàng hóa, bao gồm thuốc lá, rượu bia, xe ô tô dưới 24 chỗ ngồi, và các mặt hàng như bài lá. Gần đây, Bộ Tài chính đã đề xuất sửa đổi, bổ sung luật SCT, tập trung vào các sản phẩm như rượu, đồ uống có đường và thuốc lá. Mục tiêu là tăng thuế đối với các mặt hàng được cho là có hại cho sức khỏe cộng đồng.

Luật SCT 2025 dự kiến sẽ mở rộng phạm vi đánh thuế. Các mặt hàng sẽ bao gồm:

• Thuốc lá, rượu, bia theo quy định của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá.
• Xe cơ giới dưới 24 chỗ ngồi, bao gồm cả xe ô tô, xe chở người và xe bán tải cabin kép.
• Xe máy hai bánh, ba bánh có dung tích xi lanh trên 125 cm³.
• Tất cả các loại xăng.
• Điều hòa không khí có công suất từ trên 24.000 BTU đến 90.000 BTU, trừ các loại được thiết kế riêng cho phương tiện vận tải.
• Các loại bài lá, giấy đốt vàng mã (trừ đồ chơi trẻ em hoặc đồ dùng dạy học).
• Đồ uống có đường theo Tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN) với hàm lượng đường trên 5g/100ml.
• Máy bay, trực thăng, tàu bay, du thuyền (trừ các loại phục vụ mục đích an ninh, quốc phòng hoặc vận tải hàng hóa, hành khách theo quy định).

Ngoài ra, luật mới cũng quy định rõ các dịch vụ chịu thuế như kinh doanh vũ trường, massage, karaoke, sòng bạc, trò chơi điện tử có thưởng, kinh doanh cá cược và kinh doanh golf.

Điều chỉnh thuế đối với hàng hóa cao cấp

Đối với lĩnh vực bán lẻ cao cấp, những thay đổi đáng chú ý nhất nằm ở việc điều chỉnh thuế suất đối với các mặt hàng xa xỉ. Luật SCT 2025, có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2026, sẽ áp dụng các mức thuế mới cho nhiều loại xe sang trọng. Cụ thể, xe ô tô dưới 24 chỗ ngồi, xe máy có dung tích xi lanh lớn sẽ tiếp tục chịu thuế tiêu thụ đặc biệt. Luật này cũng bao gồm cả máy bay, trực thăng và du thuyền, trừ các trường hợp phục vụ mục đích đặc biệt như an ninh, quốc phòng hoặc vận tải công cộng.

Các đề xuất sửa đổi cũng nhắm vào việc tăng thuế đối với đồ uống có đường. Theo đó, đồ uống có hàm lượng đường trên 5g/100ml sẽ chịu thuế 10%. Tuy nhiên, nước dừa, sữa và các sản phẩm từ sữa, nước trái cây, đồ uống ca cao sẽ được miễn trừ. Việc này phản ánh xu hướng toàn cầu trong việc khuyến khích sức khỏe cộng đồng và giảm tiêu thụ đường. Theo Vietnam Briefing, những thay đổi này nhằm khuyến khích người tiêu dùng lựa chọn các sản phẩm lành mạnh hơn.

Xe hơi hạng sang và thuế suất mới

Xe ô tô dưới 24 chỗ ngồi là một trong những mặt hàng chịu thuế SCT chính. Luật SCT 2025 tiếp tục quy định mức thuế đối với các loại xe này, bao gồm cả xe khách, xe ô tô bốn bánh có động cơ, xe bán tải và xe tải VAN hai hoặc nhiều hơn hai hàng ghế có vách ngăn cố định giữa khoang hành khách và khoang chở hàng. Điều này có nghĩa là các nhà bán lẻ xe hơi cao cấp cần chuẩn bị cho những biến động về giá bán và nhu cầu của thị trường.

Du thuyền và máy bay cá nhân

Các phương tiện cá nhân cao cấp như du thuyền, máy bay, trực thăng cũng nằm trong danh sách chịu thuế SCT. Luật 2025 đã làm rõ các loại phương tiện này, ngoại trừ những loại được quy định tại các điểm miễn trừ cụ thể. Luật số 66/2025/QH15 về Thuế Tiêu thụ Đặc biệt cung cấp chi tiết về các đối tượng chịu thuế và không chịu thuế.

Các mặt hàng và dịch vụ được miễn trừ SCT

Không phải tất cả các mặt hàng đều chịu thuế SCT. Luật quy định rõ các trường hợp được miễn trừ. Đầu tiên, hàng hóa sản xuất và xuất khẩu trực tiếp hoặc bán cho đại lý được ủy quyền để xuất khẩu sẽ không chịu SCT. Ngoài ra, hàng nhập khẩu có mục đích viện trợ nhân đạo, viện trợ không hoàn lại, quà tặng cho các cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, xã hội, lực lượng vũ trang và cá nhân tại Việt Nam theo mức quy định của Chính phủ cũng được miễn thuế.

Các trường hợp khác bao gồm hàng hóa quá cảnh, trung chuyển qua biên giới Việt Nam theo quy định, hàng tạm nhập tái xuất hoặc tạm xuất tái nhập trong thời hạn miễn thuế, tài sản cá nhân của tổ chức, cá nhân nước ngoài được hưởng quyền miễn trừ ngoại giao hoặc tài sản cá nhân miễn thuế, hành lý xách tay trong định mức hành lý miễn thuế, và hàng hóa bán tại cửa hàng miễn thuế theo quy định. Máy bay, du thuyền sử dụng để vận chuyển hàng hóa, hành khách, khách du lịch, cũng như máy bay phục vụ mục đích an ninh, quốc phòng cũng được miễn thuế. Vietnam Briefing cũng nhấn mạnh các quy định mới về miễn trừ sẽ có hiệu lực từ năm 2026.

Các loại xe đặc chủng như xe cứu thương, xe chở tù nhân, xe tang, xe có từ 24 chỗ ngồi trở lên, xe chạy trong khu vui chơi giải trí, không đăng ký lưu hành và không tham gia giao thông cũng được miễn thuế SCT. Hàng hóa nhập khẩu vào khu phi thuế quan, hàng hóa từ thị trường nội địa bán vào khu phi thuế quan và chỉ sử dụng trong khu phi thuế quan, cũng như hàng hóa giao dịch giữa các khu phi thuế quan cũng được miễn thuế, trừ xe chở người dưới 24 chỗ ngồi.

Cách tính Thuế Tiêu thụ Đặc biệt

Thuế SCT phải nộp được tính dựa trên giá tính thuế của hàng hóa hoặc dịch vụ và thuế suất áp dụng. Công thức cơ bản là: SCT phải nộp = Giá tính thuế × Thuế suất.

Giá tính thuế đối với hàng hóa, dịch vụ chịu SCT là giá bán hoặc giá cung cấp dịch vụ, đã bao gồm các loại thuế khác như Thuế Bảo vệ Môi trường và Thuế Giá trị Gia tăng (VAT). Đây là điểm quan trọng cần lưu ý để đảm bảo tính toán chính xác.

Tác động đến ngành bán lẻ cao cấp

Những điều chỉnh về thuế SCT chắc chắn sẽ có tác động đáng kể đến ngành bán lẻ cao cấp. Giá bán của các mặt hàng xa xỉ như xe hơi, du thuyền, máy bay sẽ tăng lên, có khả năng ảnh hưởng đến sức mua của người tiêu dùng. Các doanh nghiệp trong ngành cần có kế hoạch kinh doanh linh hoạt, xem xét lại chiến lược giá và tập trung vào việc nâng cao giá trị trải nghiệm khách hàng để duy trì sức cạnh tranh.

Ngoài ra, việc mở rộng đối tượng chịu thuế sang đồ uống có đường cũng có thể ảnh hưởng đến các nhà bán lẻ trong ngành thực phẩm và đồ uống. Các nhà bán lẻ cần theo dõi sát sao các quy định chi tiết sẽ được ban hành bởi Chính phủ để có sự chuẩn bị tốt nhất. Việc hiểu rõ về Thuế Tiêu thụ Đặc biệt đối với hàng hóa xa xỉ là rất quan trọng.

Chuẩn bị cho những thay đổi từ năm 2026

Với hiệu lực của Luật SCT 2025 từ ngày 1 tháng 1 năm 2026, các doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực chịu ảnh hưởng cần chủ động tìm hiểu và chuẩn bị. Điều này bao gồm việc cập nhật thông tin về các sắc thuế mới, hiểu rõ các quy định về tính thuế, miễn trừ và các thủ tục hành chính liên quan. Việc tuân thủ đúng quy định pháp luật không chỉ giúp doanh nghiệp tránh được các rủi ro pháp lý mà còn củng cố uy tín và vị thế trên thị trường.

Các hiệp hội ngành nghề và chuyên gia tư vấn thuế có thể đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận thông tin và đưa ra các giải pháp tối ưu. Hơn nữa, việc theo dõi các văn bản hướng dẫn thi hành Luật SCT 2025, như Nghị định 360/2025/NĐ-CP và Thông tư 158/2025/TT-BTC, sẽ giúp doanh nghiệp nắm bắt đầy đủ các quy định chi tiết.

Câu hỏi thường gặp

Tóm lại, việc điều chỉnh Thuế Tiêu thụ Đặc biệt là một bước đi quan trọng của Chính phủ Việt Nam nhằm định hướng tiêu dùng và tăng cường nguồn thu ngân sách. Đối với các nhà bán lẻ cao cấp, đây là thời điểm cần thiết để đánh giá lại hoạt động kinh doanh và thích ứng với những thay đổi sắp tới. Việc hiểu rõ luật mới và chuẩn bị kỹ lưỡng sẽ giúp doanh nghiệp vượt qua thách thức và nắm bắt cơ hội trong bối cảnh thị trường.