Ưu đãi thuế năng lượng xanh Việt Nam 2026

Việt Nam đang đẩy mạnh quá trình chuyển đổi xanh. Chính phủ đã đưa ra nhiều chính sách ưu đãi. Đặc biệt, các ưu đãi thuế cho năng lượng xanh đang thu hút sự chú ý của các nhà đầu tư. Những ưu đãi này sẽ có hiệu lực mạnh mẽ vào năm 2026. Chúng tôi sẽ cung cấp cái nhìn chi tiết cho các nhà đầu tư quan tâm.

Khung pháp lý cho ưu đãi thuế xanh tại Việt Nam

Việt Nam cam kết mạnh mẽ đạt mục tiêu phát thải ròng bằng không vào năm 2050. Để đạt được điều này, chính phủ đang tích cực xây dựng và mở rộng các chính sách ưu đãi xanh. Các biện pháp này nhằm đẩy nhanh quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế carbon thấp. Điều này bao gồm nhiều gói hỗ trợ khác nhau.

Các biện pháp này bao gồm ưu đãi thuế cho các dự án môi trường. Ngoài ra, còn có miễn phí cho các nhà phát triển năng lượng tái tạo. Việt Nam cũng áp dụng giá ưu đãi cho điện mặt trời. Hơn nữa, thuế tiêu thụ đặc biệt cho xe điện cũng được giảm. Gần đây nhất, chính phủ đã soạn thảo các quy định mới về hỗ trợ lãi suất cho các dự án xanh và tuần hoàn. Điều này mở rộng thêm các công cụ tài chính cho các doanh nghiệp theo đuổi tăng trưởng bền vững.

Năm 2020, Luật Bảo vệ Môi trường đã được ban hành. Sau đó, Nghị định số 08/2022/NĐ-CP đã chi tiết hóa các chính sách ưu đãi. Nghị định này được sửa đổi bởi Nghị định số 05/2025/NĐ-CP vào tháng 1 năm 2025. Các biện pháp này trải dài từ hỗ trợ đất đai, tài chính đến miễn thuế và trợ cấp dịch vụ. Chúng củng cố mạnh mẽ nỗ lực của Việt Nam hướng tới một nền kinh tế tuần hoàn và phát thải thấp.

Quan trọng hơn, Quyết định số 21/2025/QĐ-TTg đã ban hành Danh mục Taxonomy Xanh. Danh mục này bao gồm 7 nhóm ngành và 45 lĩnh vực. Các lĩnh vực này bao gồm năng lượng, giao thông vận tải và nông nghiệp xanh. Nói một cách đơn giản, Taxonomy Xanh là một bộ tiêu chí. Nó giúp nhận diện các hoạt động và tài sản thân thiện với môi trường. Đồng thời, nó còn là “hộ chiếu” giúp doanh nghiệp tiếp cận vốn và các chính sách tài chính xanh ưu đãi.

Do đó, khung pháp lý này tạo điều kiện minh bạch hơn cho việc triển khai các mô hình tài chính cho thuê xanh tại Việt Nam. Một khung pháp lý rõ ràng là nền tảng để doanh nghiệp tiếp cận các ưu đãi tài chính xanh.

Các ưu đãi thuế cụ thể cho năng lượng xanh

Các ưu đãi thuế cho năng lượng xanh tại Việt Nam rất đa dạng. Chúng giúp giảm bớt gánh nặng tài chính cho các dự án đầu tư. Điều này đặc biệt quan trọng trong giai đoạn đầu triển khai.

Ưu đãi về Thuế Thu nhập Doanh nghiệp (TNDN)

Các dự án trong lĩnh vực bảo vệ môi trường và năng lượng mới. Chúng đủ điều kiện nhận mức thuế suất ưu đãi là 10% cho 15 năm. Mức này thấp hơn đáng kể so với thuế suất tiêu chuẩn 20%. Ngoài ra, các doanh nghiệp có thể được miễn thuế TNDN trong tối đa 4 năm đầu. Sau đó, họ có thể được giảm 50% thuế phải nộp cho 9 năm tiếp theo.

Các ngành nghề được khuyến khích đầu tư bao gồm năng lượng tái tạo. Đây là một trong những lĩnh vực được ưu tiên phát triển mạnh mẽ. Các dự án mới hoặc mở rộng trong lĩnh vực sản xuất các sản phẩm công nghiệp ưu tiên. Các sản phẩm này hỗ trợ ngành công nghệ cao. Hoặc hỗ trợ các ngành dệt may, da giày, linh kiện điện tử, lắp ráp ô tô, cơ khí. Việt Nam cung cấp hai mức thuế suất TNDN ưu đãi phổ biến. Đó là 10% trong 15 năm và 17% trong 10 năm. Thời gian ưu đãi này bắt đầu tính từ khi doanh nghiệp có doanh thu.

Thủ tướng Chính phủ có thể gia hạn thêm thuế suất ưu đãi lên đến 15 năm cho các dự án lớn hoặc chiến lược. Tuy nhiên, điều này còn tùy thuộc vào các điều kiện cụ thể. Các lĩnh vực như nông nghiệp, chế biến nông sản, giáo dục, y tế có thể nhận ưu đãi thuế dài hạn hơn nếu đáp ứng các điều kiện nhất định. Việc đủ điều kiện phụ thuộc vào đặc điểm của dự án, địa điểm và các chương trình ưu đãi hoặc miễn giảm cụ thể.

Đặc biệt, các ưu đãi thuế cho các dự án nghiên cứu và phát triển (R&D) và các dự án lớn có thể áp dụng các ưu đãi đặc biệt. Luật Thuế TNDN mới, có hiệu lực từ ngày 1 tháng 10 năm 2025, bao gồm điều khoản cho phép những người thụ hưởng hiện tại tiếp tục duy trì ưu đãi của họ. Các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) cũng có thể hưởng lợi từ thuế suất TNDN thấp hơn: 15% và 17% nếu đáp ứng các điều kiện nhất định. Tuy nhiên, các ưu đãi thuế này có thể bị ảnh hưởng bởi Chính sách Thuế Tối thiểu Toàn cầu mà Việt Nam đã phê duyệt và có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2024. Bạn có thể tham khảo thêm về ‘Trụ cột Hai – Thuế Tối thiểu Toàn cầu’ trong phần Thuế Thu nhập Doanh nghiệp để biết thêm chi tiết.

Các nhà đầu tư tại Việt Nam có thể đủ điều kiện nhận các kỳ nghỉ thuế và giảm thuế. Bắt đầu với việc miễn hoàn toàn thuế TNDN trong một khoảng thời gian sau khi có lợi nhuận đầu tiên từ các hoạt động được ưu đãi. Sau đó, họ có thể được áp dụng mức thuế 50% cho giai đoạn tiếp theo. Nếu lợi nhuận không phát sinh trong vòng ba năm, các kỳ nghỉ thuế sẽ bắt đầu từ năm thứ tư. Các tiêu chí đủ điều kiện được nêu rõ trong các quy định về thuế TNDN. Các dự án R&D hoặc những dự án được hưởng ưu đãi đầu tư đặc biệt sẽ nhận được thời gian miễn thuế dài hơn.

Miễn thuế nhập khẩu

Các loại máy móc và thiết bị được sử dụng trong các dự án xanh. Đặc biệt là những loại chưa được sản xuất trong nước sẽ được miễn thuế nhập khẩu. Điều này giúp giảm đáng kể chi phí đầu tư ban đầu. Do đó, các doanh nghiệp có thể giảm bớt gánh nặng tài chính.

Miễn phí trước bạ cho xe điện

Phí đăng ký cho xe điện cũng được miễn. Điều này giúp các mô hình cho thuê xanh trong lĩnh vực vận tải và logistics đạt được khoản tiết kiệm đáng kể. Khoản tiết kiệm này áp dụng cho cả chi phí vận hành và chi phí đầu tư. Vì vậy, các mô hình kinh doanh xanh trong lĩnh vực này trở nên hấp dẫn hơn.

Ưu đãi về tín dụng và lãi suất

Ngoài các ưu đãi về thuế và phí, các chính sách tín dụng ưu đãi cũng là một động lực quan trọng cho tài chính cho thuê xanh.

Trên thực tế, nhiều ngân hàng và công ty cho thuê tài chính đưa ra các mức lãi suất. Mức lãi suất này thường thấp hơn khoảng 0.5% đến 2% so với các khoản vay hoặc hợp đồng cho thuê thông thường. Điều này đặc biệt đúng đối với các thiết bị tiết kiệm năng lượng và công nghệ thân thiện với môi trường. Do đó, chi phí tài chính được giảm thiểu đáng kể.

Đáng chú ý, tại Thành phố Hồ Chí Minh, các dự án xanh có thể tiếp cận các chính sách hỗ trợ lãi suất theo Nghị quyết 98. Mức hỗ trợ này dao động từ 50% đến 100% thông qua Quỹ Đầu tư Phát triển Đô thị. Cơ chế này giúp doanh nghiệp giảm đáng kể chi phí tài chính trong quá trình triển khai và mở rộng các mô hình tài chính cho thuê xanh tại các khu vực đô thị lớn. Hơn nữa, các doanh nghiệp xanh có thể tiếp cận nguồn vốn dễ dàng hơn.

Các ưu đãi tín dụng này khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ sạch. Chúng cũng hỗ trợ các hoạt động kinh doanh bền vững. Vì vậy, chúng đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng xanh.

Trao đổi tín chỉ Carbon: Cơ hội mới cho tài chính xanh

Một bước tiến quan trọng khác là kế hoạch thí điểm sàn giao dịch tín chỉ carbon quốc gia vào cuối năm 2026. Sàn giao dịch này sẽ cho phép giao dịch quyền phát thải khí nhà kính. Nó sẽ có hai sản phẩm chính là tín chỉ carbon và hạn ngạch phát thải. Bộ Tài nguyên và Môi trường đang soạn thảo các quy định để hỗ trợ giao dịch carbon trong nước và quốc tế. Điều này mở ra một kênh tài chính mới.

Tuy nhiên, Việt Nam vẫn đối mặt với những thách thức đáng kể về hạ tầng và dữ liệu. Hiện tại, chỉ có hai đến ba trung tâm trên toàn quốc có thể thực hiện kiểm kê khí nhà kính được quốc tế công nhận. Thiếu dữ liệu phát thải đáng tin cậy khiến việc thiết lập và xác minh hạn ngạch trở nên khó khăn. Điều này buộc các công ty phải dựa vào các trung gian quốc tế đắt đỏ. Để giải quyết vấn đề này, chính phủ dự kiến triển khai hệ thống kiểm kê khí nhà kính trực tuyến thời gian thực. Ngoài ra, một cơ sở dữ liệu môi trường quốc gia cũng sẽ được hoàn thành vào cuối năm 2026. Các hỗ trợ chính sách bổ sung bao gồm hỗ trợ tài chính cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME). Chúng cũng bao gồm các ưu đãi thuế và tín dụng xanh cho các doanh nghiệp giảm phát thải. Ưu tiên các tỉnh có diện tích rừng lớn. Một dự án thí điểm 15 mô hình nông nghiệp carbon trên các lĩnh vực lúa, cà phê và chuối cũng được lên kế hoạch từ năm 2025–2035.

Việc thí điểm sàn giao dịch tín chỉ carbon vào cuối năm 2026 là một bước đi quan trọng. Nó hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng không của Việt Nam và mở khóa tài chính xanh. Tuy nhiên, thành công phụ thuộc vào việc giải quyết tình trạng thiếu dữ liệu khí nhà kính đáng tin cậy và năng lực chứng nhận. Nếu không có hạ tầng mạnh mẽ, các công ty sẽ tiếp tục dựa vào các trung gian tốn kém. Cam kết của chính phủ trong việc xây dựng hệ thống dữ liệu và cải thiện chất lượng không khí là rất cần thiết để đảm bảo tính minh bạch của thị trường và thu hút vốn toàn cầu.

Việc tham gia vào thị trường tín chỉ carbon có thể mang lại nguồn thu nhập bổ sung. Nó cũng giúp các doanh nghiệp chứng minh cam kết bền vững của mình. Điều này rất quan trọng để thu hút các nhà đầu tư quốc tế.

Cơ hội đầu tư và thách thức

Việt Nam có cả khung chính sách và định hướng chiến lược để đẩy nhanh phát triển bền vững và quá trình chuyển đổi năng lượng xanh. Tuy nhiên, quy mô tài chính cần thiết sẽ là thách thức cho cả khu vực công và tư. Theo phân tích của David Ambadar, Trưởng dự án của GIZ, Việt Nam đang có những bước đi đáng khích lệ. Ông nhấn mạnh rằng Việt Nam đã thực hiện một loạt các bước quan trọng để hỗ trợ tăng trưởng do tư nhân dẫn dắt. Bao gồm cả Taxonomy Xanh và Luật Thuế TNDN, vốn đã tính đến các khoản tín dụng xanh. Đồng thời, các dự án chính sách từ Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam nhằm kích thích đầu tư xanh thông qua các khoản trợ cấp và lãi suất ưu đãi. Đà phát triển cũng đang gia tăng trong quy định về thị trường carbon. Các dự thảo mới về Hệ thống Giao dịch Phát thải (ETS) và thị trường carbon. Cùng với việc cập nhật Luật Bảo vệ Môi trường, thể hiện một sự thay đổi phối hợp hướng tới định giá phát thải và phù hợp với các tiêu chuẩn xanh toàn cầu.

Về mặt kỹ thuật số, ông Ambadar nhấn mạnh định hướng tương lai của Luật Công nghiệp Công nghệ Số. Luật này “giải quyết và điều chỉnh các tài sản số”. Điều này đảm bảo rằng quá trình chuyển đổi số của Việt Nam bổ sung cho quá trình chuyển đổi xanh. Về chính sách năng lượng, ông Ambadar chỉ ra Nghị quyết số 70-NQ/TW. Cùng với các sửa đổi đối với Quy hoạch Phát triển Điện VIII (PDP8) và Luật Điện lực. Chúng là nền tảng để đạt được các mục tiêu năng lượng tái tạo tham vọng hơn. Các nghị quyết cấp cao này được hỗ trợ bởi một khung pháp lý thông minh. Một trụ cột mới nổi khác là kế hoạch thành lập Trung tâm Tài chính Quốc tế của Việt Nam. Đà Nẵng, dự kiến ​​sẽ đóng vai trò là trung tâm tài chính số và xanh của đất nước. Sẽ giúp định hình câu chuyện của Việt Nam trong mắt các nhà đầu tư toàn cầu. Ông lập luận rằng điều này sẽ rất quan trọng để thu hút vốn quốc tế dài hạn. Mặc dù thừa nhận rằng một số chi tiết pháp lý vẫn đang được hoàn thiện. Ông Ambadar kết luận: “Việt Nam có một chiến lược vững chắc, nền tảng mạnh mẽ và cam kết cao để tiến lên và giải quyết các thách thức sắp tới khi bước vào năm 2026.”

Quy mô chuyển đổi xanh của Việt Nam đòi hỏi mức đầu tư chưa từng có. Dẫn lời Ngân hàng Thế giới, ông Ambadar nhấn mạnh rằng Việt Nam cần 368 tỷ USD tài chính xanh và chuyển đổi năng lượng vào năm 2040. Một nửa trong số đó sẽ đến từ khu vực tư nhân. Ước tính gần đây hơn của Bloomberg, tính đến cam kết phát thải ròng bằng không của Việt Nam, cho thấy nhu cầu đầu tư sẽ tăng tốc nhanh chóng. Chủ yếu được thúc đẩy bởi điện sạch và giao thông xanh. Ông Ambadar lưu ý rằng nhu cầu đầu tư hàng năm có thể tăng gấp đôi trong 5 năm tới. Từ 20 tỷ USD lên khoảng 46 tỷ USD. Tương đương 6-7% GDP quốc gia. Chỉ riêng cho việc thực hiện PDP8, Việt Nam sẽ cần khoảng 136 tỷ USD trong 5 năm tới. Trong đó, 87% được phân bổ cho sản xuất điện. Phần còn lại cho phát triển lưới điện. Ông nhấn mạnh rằng tỷ lệ tham gia của khu vực tư nhân ở đây là khoảng 70%.

Hệ thống tài chính xanh của Việt Nam đã mở rộng trong những năm gần đây. Dư nợ tín dụng xanh đạt…

Câu hỏi thường gặp

Kết luận

Việt Nam đang tạo ra một môi trường đầu tư hấp dẫn cho năng lượng xanh. Các ưu đãi thuế và tín dụng được đưa ra vào năm 2026 sẽ đóng vai trò then chốt. Chúng giúp các nhà đầu tư giảm thiểu rủi ro và tối đa hóa lợi nhuận. Đồng thời, chúng góp phần quan trọng vào mục tiêu phát triển bền vững của quốc gia. Việc hiểu rõ các quy định này là bước đầu tiên để khai thác tối đa tiềm năng của thị trường năng lượng xanh tại Việt Nam.