Thuế TNCN 2026: Giảm trừ gia cảnh, biểu thuế mới có lợi gì?

Từ năm 2026, nhiều quy định mới về thuế thu nhập cá nhân (TNCN) sẽ bắt đầu có hiệu lực. Đặc biệt, những thay đổi về mức giảm trừ gia cảnh và cơ cấu lại biểu thuế lũy tiến từng phần hứa hẹn sẽ mang lại lợi ích đáng kể cho người nộp thuế. Bài viết này sẽ phân tích chi tiết những điểm mới này để bạn có thể hiểu rõ và chuẩn bị tốt nhất.

Những Thay Đổi Chính Về Thuế TNCN Từ Năm 2026

Năm 2026 đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong việc tính thuế thu nhập cá nhân tại Việt Nam. Theo đó, Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15 đã đưa ra những điều chỉnh quan trọng, tập trung vào việc giảm nhẹ gánh nặng tài chính cho người lao động.

1. Mức Giảm Trừ Gia Cảnh Mới

Đây là một trong những thay đổi đáng chú ý nhất. Mức giảm trừ gia cảnh cho bản thân người nộp thuế sẽ tăng từ 11 triệu đồng/tháng lên 15,5 triệu đồng/tháng. Như vậy, mỗi năm, người nộp thuế sẽ được giảm trừ 186 triệu đồng. Điều này có nghĩa là thu nhập chịu thuế của bạn sẽ giảm đi đáng kể.

Ngoài ra, mức giảm trừ cho mỗi người phụ thuộc cũng được điều chỉnh tăng. Cụ thể, từ 4,4 triệu đồng/tháng/người phụ thuộc lên 6,2 triệu đồng/tháng/người phụ thuộc. Sự điều chỉnh này thể hiện sự quan tâm đến việc hỗ trợ các gia đình có nhiều người sống phụ thuộc.

Nhìn chung, mức giảm trừ gia cảnh mới tăng khoảng 40% so với quy định hiện hành. Điều này giúp người lao động giữ lại nhiều tiền hơn trong túi trước khi thực hiện nghĩa vụ thuế. Hơn nữa, việc nới rộng khoảng cách giữa các bậc thuế cũng giúp người lao động không bị nhảy bậc quá nhanh khi thu nhập tăng lên.

2. Biểu Thuế Lũy Tiến Từng Phần Được Tinh Gọn

Một điểm cải cách quan trọng khác là việc rút gọn biểu thuế lũy tiến từng phần. Thay vì 7 bậc thuế như trước đây, từ năm 2026, biểu thuế sẽ chỉ còn 5 bậc. Cụ thể, các mức thuế suất áp dụng như sau:

• 5% cho thu nhập tính thuế đến 10 triệu đồng/tháng.
• 10% cho phần thu nhập tính thuế trên 10 triệu đồng đến 30 triệu đồng/tháng.
• 20% cho phần thu nhập tính thuế trên 30 triệu đồng đến 60 triệu đồng/tháng.
• 30% cho phần thu nhập tính thuế trên 60 triệu đồng đến 100 triệu đồng/tháng.
• 35% cho phần thu nhập tính thuế trên 100 triệu đồng/tháng.

Việc tinh gọn biểu thuế này không chỉ giúp việc tính toán trở nên đơn giản hơn mà còn có ý nghĩa xã hội. Nó giúp người lao động không bị nhảy bậc thuế quá nhanh khi thu nhập tăng lên, qua đó bảo vệ thành quả lao động một cách thiết thực hơn.

Cách Tính Thuế Thu Nhập Cá Nhân Năm 2026

Quy định mới về thuế TNCN áp dụng từ năm 2026 được xây dựng dựa trên Luật Thuế TNCN 2025. Cách tính thuế sẽ có sự khác biệt tùy thuộc vào tình trạng cư trú của cá nhân.

1. Đối Với Cá Nhân Cư Trú

Đối với cá nhân cư trú tại Việt Nam, cách tính thuế TNCN từ tiền lương, tiền công được thực hiện theo công thức sau:

Thuế TNCN phải nộp = Thu nhập tính thuế x Thuế suất theo biểu lũy tiến từng phần

Để áp dụng công thức này, chúng ta cần xác định rõ hai yếu tố:

• Thu nhập tính thuế: Đây là khoản thu nhập còn lại sau khi đã trừ đi các khoản giảm trừ. Công thức tính như sau:

  Thu nhập tính thuế = Thu nhập chịu thuế – Các khoản giảm trừ

• Thu nhập chịu thuế: Bao gồm tổng thu nhập từ tiền lương, tiền công và các khoản thu nhập khác, sau khi đã trừ đi các khoản thu nhập được miễn thuế. Cụ thể:

  Thu nhập chịu thuế = Tổng thu nhập – Các khoản thu nhập được miễn thuế

  Theo quy định, các khoản thu nhập được miễn thuế TNCN có thể bao gồm tiền lương làm thêm giờ, làm ban đêm được trả cao hơn so với ngày làm việc hoặc giờ làm việc thông thường.

• Các khoản giảm trừ: Bao gồm:
  • Giảm trừ gia cảnh cho bản thân người nộp thuế: 15,5 triệu đồng/tháng (186 triệu đồng/năm).
  • Giảm trừ cho mỗi người phụ thuộc: 6,2 triệu đồng/tháng/người.
  • Các khoản bảo hiểm bắt buộc theo quy định của pháp luật.
  • Các khoản đóng góp từ thiện, nhân đạo, khuyến học theo quy định.

Thời điểm xác định thu nhập tính thuế là thời điểm tổ chức, cá nhân chi trả thu nhập hoặc thời điểm người nộp thuế thực tế nhận được tiền lương, tiền công. Ví dụ, nếu công ty trả lương tháng 12/2025 vào tháng 01/2026, bạn sẽ áp dụng mức giảm trừ gia cảnh và biểu thuế suất của năm 2026.

2. Đối Với Cá Nhân Không Cư Trú

Cá nhân không cư trú tại Việt Nam sẽ áp dụng cách tính thuế khác. Thuế TNCN phải nộp được xác định như sau:

Thuế TNCN phải nộp = Thu nhập chịu thuế x Thuế suất 20%

Trong trường hợp này, thu nhập chịu thuế được hiểu là tổng thu nhập phát sinh tại Việt Nam. Các khoản giảm trừ gia cảnh sẽ không được áp dụng.

Ngoài ra, đối với các hợp đồng lao động có thời hạn dưới 3 tháng hoặc các loại hợp đồng không phải là hợp đồng lao động, người lao động sẽ chịu thuế TNCN theo tỷ lệ 10% trên tổng thu nhập.

Ví Dụ Minh Họa Cách Tính Thuế TNCN Năm 2026

Để hiểu rõ hơn, chúng ta hãy xem xét một ví dụ cụ thể. Giả sử anh A là cá nhân cư trú, có thu nhập từ lương là 30 triệu đồng/tháng. Anh A có 1 người phụ thuộc và đóng bảo hiểm bắt buộc theo quy định.

Bước 1: Xác định thu nhập chịu thuế

Giả sử không có thu nhập nào được miễn thuế, thu nhập chịu thuế hàng tháng của anh A là 30 triệu đồng.

Bước 2: Xác định các khoản giảm trừ

• Giảm trừ gia cảnh bản thân: 15,5 triệu đồng.
• Giảm trừ cho người phụ thuộc: 6,2 triệu đồng.
• Bảo hiểm bắt buộc: Giả sử là 3,3 triệu đồng (tính theo mức lương cơ sở và tỷ lệ quy định).
• Tổng các khoản giảm trừ: 15,5 + 6,2 + 3,3 = 25 triệu đồng.

Bước 3: Xác định thu nhập tính thuế

Thu nhập tính thuế = 30 triệu đồng – 25 triệu đồng = 5 triệu đồng.

Bước 4: Tính thuế TNCN phải nộp

Theo biểu thuế lũy tiến từng phần, mức thuế suất áp dụng cho 5 triệu đồng thu nhập tính thuế (nằm trong bậc 5%) là 5%.

Thuế TNCN phải nộp = 5 triệu đồng x 5% = 250.000 đồng/tháng.

So với quy định cũ, mức giảm trừ gia cảnh tăng lên giúp anh A giảm đáng kể số thuế phải nộp hàng tháng.

Những Lưu Ý Quan Trọng

Để việc tính toán và kê khai thuế TNCN được chính xác, bạn cần lưu ý một số điểm sau:

• Thời điểm chi trả thu nhập: Đây là yếu tố quan trọng để xác định việc áp dụng biểu thuế và mức giảm trừ gia cảnh của năm nào.
• Xác định tình trạng cư trú: Cá nhân cư trú và không cư trú sẽ có cách tính thuế khác nhau. Hãy chắc chắn bạn xác định đúng tình trạng của mình.
• Thu nhập được miễn thuế: Nắm rõ các khoản thu nhập được miễn thuế để tính toán thu nhập chịu thuế chính xác.
• Chứng từ cho các khoản giảm trừ: Luôn chuẩn bị đầy đủ các giấy tờ, chứng từ cần thiết để chứng minh cho các khoản giảm trừ gia cảnh, đóng góp từ thiện, nhân đạo, khuyến học.

Việc hiểu rõ các quy định mới về thuế TNCN từ năm 2026 sẽ giúp bạn chủ động trong việc quản lý tài chính cá nhân. Đồng thời, bạn cũng có thể tham khảo thêm về AI: Chiến lược tiết kiệm thuế cá nhân đột phá để có thêm những phương pháp tối ưu hóa nghĩa vụ thuế của mình.

Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ)